Күнде біз папаның көтеріп жүретін тағы Sedia Gestatoria туралы еске алдық
Күнде біз папаның көтеріп жүретін тағы Sedia Gestatoria туралы еске алдық. Папаларды таққа отырғызу рәсімінде дәл осы тақ қолданылған. 1963 жылғы 31 маусымда 970 жылдан бері алғаш рет Папаның таққа отыру рәсімі Әулие Петр соборының ішінде емес, ашық аспан астында, оның кіреберіс алаңында өтті. Сонымен бірге бұл үш бөліктен тұратын папа тиарасын пайдаланып өткізілген Рим папасының соңғы таққа отыру рәсімі болды. Павел VI-дан кейін Иоанн Павел I, Иоанн Павел II, Бенедикт XVI, Франциск I және Лев XIV болды, бірақ олардың ешқайсысы тәж киген жоқ.
Тиараның үш тәжі бар: біріншісі патшалардың Әкесінің билігін, екіншісі дүние билеушісінің билігін, үшіншісі Мәсіхтің орынбасарының билігін бейнелейді. Немесе басқаша түсіндірсек: христиан билеушілерінен жоғары тұру, Рим қаласындағы билік және жер бетіндегі рухани билік. Қалай болғанда да, Павел VI осы үш билікті бейнелейтін тиара киген соңғы понтифик болды.
Бүгін Папа Лев XIV-тің инаугурациясы өтті, кейбір авторлар талап ететіндей интронизация емес. Ол папа тағын қабылдап, алғаш рет ақ сутана киіп, жиналған діндарларға батасын берді.
Ежелгі дәстүр бойынша, Папаның таққа отыру рәсімі инаугурациядан кейін, алғашқы шіркеу мерекесінде немесе алғашқы жексенбіде өтетін.
Папаны Әулие Петр соборымен sedia gestatoria тағында көтеріп жүретін, оны түйеқұс қауырсынынан жасалған флабеллумдары бар салтанатты шеру қоршап жүретін. Шеру үш рет тоқтайтын, рәсім басшысы Папаның алдында бір уыс зығыр тұқымын жағып, дауыстап: «Дүние даңқы осылай өтеді!» деп айтатын.
Месса басталатын. Одан кейін Папа тағына отыратын, кардинал-епископтар оның алдында дұға оқитын. Дұғаның соңында аға кардинал-епископ Папаның иығына папа паллиусын салатын. Бұл алты кресті бар жүн жолақ, ол папа дәрежесінің толықтығын білдіреді және бопса қойды иығына көтеріп жүруі тиіс бақташы бейнесімен астарлы түрде үндеседі.
Месса мен барлық дұғалар аяқталғаннан кейін Папаға үштік папа тиарасы кигізілетін. Таққа отыру рәсімі папа сарайының балконынан Urbi et Orbi, яғни Қалаға және Әлемге бата берумен аяқталатын. Лев XIV үшін осының бәрінен месса, паллий салу және жиналғандарға бата беру ғана қалды.
Павел VI тиара киді, бірақ понтификаты жылдарында бұл рәмізден бас тартты, ал кейінгі папалар тиарадан бас тартуды растап қана қойды, папа тағына көтерілгенде оны пайдаланбады. Бұл өз алдына рәсімнің таққа отыру мәртебесін жойып, оны инаугурация дәрежесінде қалдырды.
Менің ойымша, мұның бәрі шіркеудің жарияланған жеңілдетуге деген ұмтылысынан емес. Оның үстіне Лев XIII-тен бастап әрбір папаны тыңдасақ, бәрі артықтықтардан бас тартуды, өз қызметін жеңілдетуді, монархтық атрибуттарды алып тастауды айтады. «Қызыл» Папа және шаруа баласы Иоанн XXIII шіркеу өмірін жаңартуды көздеген Екінші Ватикан кеңесінің әкесі болды, Павел VI әулиелер тізімін қысқартты, тыйым салынған кітаптар индексін жойды, Екінші Ватиканды аяқтады және айтылғандай, таққа отыру рәсімін өзгертті, ол іс жүзінде де, идеялық жағынан да XIX ғасырда туған соңғы Рим папасы. Иоанн Павел I тіпті есімімен өзін алдыңғы екі понтификаттың ізбасары деп жариялады, таққа отыру рәсімін және ватикандық этикеттің көптеген ережесін жойды, тиарадан бас тартты. Иоанн Павел II «біз» дегеннің орнына «мен» деп сөйлей бастады.
Бұл толық мағынасында жеңілдету емес, рәміздік маңыздылықтың біртіндеп кемуі. Жеңілдету деп Павел VI алты сағаттық рәсімнің орнына үш сағатта тындырғанын айтуға болар.
XX ғасыр бойы шіркеудің мәртебелерден біртіндеп бас тартуы жүріп жатыр, ол 1870 жылы Папа облысы үстіндегі билігінен айырылудан басталып, бүгінгі күнге дейін жалғасуда.
Егер понтифик тиарамен тәж кимесе, ол тиара рәміздейтін биліктің үш қырына да: христиан билеушілеріне, Римге және бүкіл әлемге рухани билікке дәмеленуге құқығы жоқ. Болды, тек бір католик шіркеуіне ғана билік бар, бұл прогрессивті папалар әлі жоя қоймаған және жаңғыртпаған Ватикан тағының ортағасырлық ұлылығынан қалған соңғы нәрсе.
