Гетти мұражайы Веласкес салған граф-герцог Оливарестің табылған портретін сатып алды
Лос-Анджелестегі Гетти мұражайы Диего Веласкестің жуырда табылған картинасын сатып алды. Бұл еңбек мұражай жинағындағы XVII ғасырдағы испан шеберінің тұңғыш туындысы болды.
Веласкес кеудесіне дейінгі портретті шамамен 1626 жылы салған, картинада Гаспар де Гусман, Оливарес граф-герцогы бейнеленген. 1621 жылдан 1643 жылға дейін Оливарес король IV Филипптің үкіметін басқарды. Испанияда мұндай адамды валидо деп атаған, яғни монарх мемлекетті басқаруды сеніп тапсырған король сүйіктісі. 1623 жылы Оливарес Веласкестің сарай суретшісі қызметін алуына жәрдемдесті.
Суретші өзінің қамқоршысын ілтипатпен бейнелеген. Оливарес көрерменге қасқая қарайды және салтанатты әскери киім киген: алтын әшекейлі сауыт пен қызыл күрең шарф-белдік. Мұндай белдік оның иесінің Испания тәжіне жақындығын білдірген.
Портрет дипломатиялық міндет атқарды. Оливарес Римде испан елшісінің отбасында дүниеге келген. Портретті ол Рим папасы VIII Урбанның жиені кардинал Франческо Барбериниге сыйға тарту үшін тапсырыс берген. Сол кезеңдегі папалар туыстарын кардинал етіп тағайындап, оларға Киелі тақ істерін басқаруды сеніп тапсырған, сондықтан тарихшылар бұл қызметті кардинал-жиен деп атайды. 1626 жылы Франческо Барберини папаның легаты, яғни папаның ресми өкілі ретінде Мадридке келген. Жуырда зерттеушілер болашақ VIII Урбан, Маффео Барберинидің Караваджо салған портретін де тапты, ал 2026 жылғы наурызда Италия бұл картинаны 35 млн долларға сатып алды.
1631 жылғы Барберини жинағының тізімдемесінде портреттің сипаттамасына сәйкес келетін жұмыс аталады, бірақ кейін картина ұмытылды. Оның есін Паулюс Понтиустың гравюрасы сақтады, оны ол Питер Пауль Рубенстің ойы бойынша орындаған. Рубенс 1620-жылдары испан сарайында болған. Гравюрадағы жазулар министрдің бейнесі Веласкестің түпнұсқасынан алынғанын көрсеткен.
2025 жылы түпнұсқаны Детройт өнер институтының директоры Сальвадор Салорт-Понс тапты. Ол Веласкес салған Оливарес бейнелерінің көрмесін дайындап жатқан еді, сол кезде Мадридте реставраторлар Оливарестің беймәлім портретін тазалап жатқаны туралы хат алды. Бұрын мамандар картинаны Веласкес шеберханасының туындысына жатқызатын. Салорт-Понс картинаны Испанияда қарап шығып, толық зерттеуді ұсынды. Пигменттер мен кенеп жіптерінің тығыздығы Веласкес қолданған материалдармен сәйкес келді. Рентген суреттері композицияның өзгерістерін көрсетті, олар сол кездегі IV Филипп портретіндегі қайта жасауларды қайталайды. Жалпы, техникалық талдау материалдар мен әдістің Веласкестің 1620-жылдардың ортасындағы жұмыстарына сәйкестігін растады.
Гетти мәмілені тез жасады. Веласкестің белгілі шамамен 120 картинасының жартысына жуығы Мадридтегі Прадо мұражайына тиесілі, сондықтан табылымға Прадо қисынды орын болуы мүмкін еді. АҚШ-та Веласкестің картиналары бар мұражайлар саусақпен санарлық. Сатып алу Геттидің испан бөлімін кеңейту стратегиясына кіреді.
Осы күзде Гетти картинаны мұражайдың Шығыс павильонында көрсетеді. Содан кейін портрет Детройтқа, Салорт-Понстың Веласкес пен Оливарес туралы көрмесіне жіберіледі, ол 2027 жылғы 24 қаңтардан 25 шілдеге дейін жалғасады.
