Пентагон Конфуций институттарын АҚШ ұлттық қауіпсіздігіне қатер тізіміне енгізді
АҚШ Қорғаныс министрлігі Конфуций институттарын елдің ұлттық қауіпсіздігіне қауіп төндіретін ұйымдар тізіміне енгізді.
Конфуций институттары дегеніміз шетелдік университеттер жанындағы мәдени орталықтар, оларды 2004 жылдан бері Қытай үкіметі ашып, қаржыландырып келеді. Олар қытай тілін оқытады, мәдени бағдарламалар өткізеді, алмасу жобаларын ұйымдастырады. Америка билігі оларды көп жылдан бері қытай насихатын таратты деп айыптап келеді. 2020 жылдың ортасында АҚШ-та мұндай институттардың 75-і жұмыс істеді, оның 65-і тікелей университеттердің аумағында орналасты. Одан бөлек, америкалық мектептер жанында «Конфуций кластары» деп аталатын 500-ге жуық құрылым әрекет етті. 2020 жылғы 13 тамызда Мемлекеттік департамент бүкіл желіні үйлестіріп отырған Вашингтондағы АҚШ-тағы Конфуций институттары орталығын Қытайдың шетелдік миссиясы деп таныды. Бұл мәртебе ұйымды шетелдік мемлекеттің елшілігі сияқты билік алдында есеп беруге міндеттеді.
АҚШ Конгресі институттардың жұмысын қорғаныс бюджеті туралы заңдар арқылы шектеді. 2019 қаржы жылына арналған қорғаныс шығыстары туралы заңның 1286-бабы Пентагонға ынтымақтастығы ұлттық қауіпсіздікке қатер төндіретін шетелдік ұйымдардың тізімін жүргізуді міндеттеді. Бұл тізім «1286-тізім» деген атау алды. 2021 қаржы жылына арналған заң Конфуций институттары жұмыс істейтін университеттерді, егер университет арнайы рұқсат алмаса, Пентагонның қаржыландыруына тыйым салды. Нәтижесінде Америкадағы мұндай институттардың көпшілігі 2019 жылдан 2022 жылға дейін жабылды немесе атауларын өзгертті.
Хегсет Конгрестің тыйымынан кейін институттар басқа маңдайшалар астында жұмысын жалғастырды деп мәлімдеп, оларды «ұйқыдағы ұйымдар» деп атады. Оның айтуынша, 30 университетте 80 жаңа құрылым басқа атаумен және басқа жарғымен пайда болды, бірақ бұрынғы міндетін сақтады: зияткерлік меншікті ұрлау және америкалық студенттердің санасына ықпал ету. Министр соңғы екі айда Пентагон осы ұйымдардың барлығын таратқанын хабарлады. Бұған дейін Пентагон 30 университет пен олардың «1286-тізімдегі» ұйымдармен байланыстарына тексеру жүргізді, бұл тексеру 80-нен астам зерттеу серіктестігінің тоқтатылуына немесе шектелуіне әкелді.
Ресми Синьхуа агенттігі Пентагонның шешімін өкілеттіктің абсурдтық асыра пайдаланылуы деп атап, америкалық саясаткерлерді Конгресске аралық сайлау қарсаңында қытайға қарсы көңіл-күйді қоздырды деп айыптады. Шығыс Қытай педагогикалық университеті жанындағы Аймақтану институтының директоры Чэнь Хун Вашингтон қауіпсіздікке қарағанда, америкалықтардың Қытай туралы өз пікірін тікелей мәдени байланыстар арқылы қалыптастыратынына көбірек алаңдайды деп мәлімдеді
