Епископ Тихонның 1770-жылдардағы семинаристер – қаңғыбастарға, тентектерге және жиіркенішті, күдікті, маскүнемдік құмарлыққа салынғандарға қарсы күресінің қызықты тұстары

Мәселен, ең адал шәкірттерден фискалдар, яғни қадағалаушылар мен жалақорлар тағайындау ойластырылды: олар сыныптастарының қайсысы шарап дүкендеріне баратынын бақылап отыруға тиіс болды:

«Ең адал шәкірттерден фискалдар тағайындалсын, олар тентектер мен қаңғыбастарды және дүкен маңында тұрғандарды байқап, оқытушыларға адал хабарлап тұрсын, ал оқытушылар оларды бос жіберместен тергеп, айыппұл салсын».

Шәкірттерге шарап ішуге тыйым салынғанын таныстырды, ал оқытушыларды, әсіресе философия мен риторика оқытушыларын, олардан осы жарлықпен таныс екендері туралы қол қойдырып алуға міндеттеді.

«Оған қоса, оларға жиі-жиі ауызша да, оккупацияларда да, экзерцицияларда да, адамгершілік жағынан да, тарихи жағынан да осы маскүнемдік құмарлықтан қаншама даңқты ер азаматтың қаза тапқанын еске салып отыру керек. Ал семинаристердің біреуі осы құмарлықпен көзге түссе, еш жасырмай, дереу маған рапорт беріңдер, ешқашан жасырмаңдар, айыппұлдан сақтаныңдар, ол міндетті түрде салынады».

Маскүнемдерді анықтаудың басқа шаралары да қолданылды: епископ Тихон оқытушыларға шәкірттердің ақша операцияларына қатаң бақылау мен ревизия жүргізуді ұсынды:

«Арнайы жарлықпен белгілеу керек: оқытушылар, әсіресе философия мен риторика мектептерінің оқытушылары, тұрақты шәкірт арқылы олардың оқушыларының дүкендерде мен асханаларда, тағы да қайда қатты ішімдік пен жүзім шараптары сатылса, сонда қарызы бар-жоғын тексеріп көрсін, ал бірдеңе біліп қалса, қарауым үшін маған рапортпен хабарласын».

Ішкендерді ұрсты да, үгіттеді де, соқты да, бірақ жастар ішуін қойған жоқ. Басшылық та ішті, оқытушылар да ішті, шарап құмарлығы көпшілікті құртты. Мас болып теріс қылықтар мен қылмыстарға барды, ішіп-жеп біткесін кедейлік пен ұрлыққа түсті, осының бәрінен кейін өздерін одан сайын ұмыттырғысы келді.