Боливиядағы Эль-Сильяр кешені өткен өркениеттердің тамаша жетістіктерінің біздің күндердің тұрғысынан қалай көрінетінін дәл бейнелейді

Сіз қашан да болса қираған совхоздың немесе тастап кеткен зауыттың жанынан өткен боларсыз? Дамыған өткеннің көптеген қарапайым көріністері бүгінгі құлдыраған институттардың мұңды призмасы арқылы қарағанда шынымен де бір мәнсіз геологиялық түзілімдер болып көрінуі мүмкін. Үгілу, жер жыныстарының қозғалысы, дейді көпбілгір жігіт, бірнеше онжылдық бұрын ғана тірі шаруашылықтарды асыраған опырылған силос шұңқырлары мен су жинағыш коллекторларға қарап тұрып.

Ірі, мәнді және ұлы нәрсенің көз алдымызда, екі-үш ұрпақтың есінде, өзі көрінгісі келетін нәрсенің сыртқы пішінін ғана еске салатын қарама-қарсы нәрсеге айналуынан кейін, миллион жылдық шатқалдардың, тау шатқалдарының және өткен геологиялық дәуірлердің алып тастарының айбынды тас қаңқаларына қарап, олардан балқыған қалалар мен тұзды бағанаға айналған сарайларды көзге елестетпей тұру мүмкін бе?

Азық-түлік дүкенінен сатып алынған қызанақ нағыз қызанаққа тек жемісінің пішінімен, түсінің реңкімен, ең жақсы жағдайда иісімен ғана ұқсайды, ал дәмімен де, пайдасымен де, оны жегеннен алатын қуанышымен де капиталдың, шаруасыздықтың, жаман ниеттің араласуына дейінгі нағыз жемістің не болғанына ұқсамайды, бұл өлімші күшті қалаған атпен атай беріңіз, дәл сол сияқты бүгінгі күннің кемтар да аянышты шындығы сұлу да күрделі адамзаттың бір кездері не болғанын еске салады