Saturday, 3 October 2026

Павел Антокольскийдің Веласкес және инфанта портреті туралы өлеңі

Share
Павел Антокольскийдің Веласкес және инфанта портреті туралы өлеңі

Суретші ыстық қанды, жайдары, пәк, зерек еді.
Ол біліп тұрды: қызғылт, ұялшақ бала
Баяғыда-ақ сығылған лимондай құрғақ әрі сарғайып қалғанын;
Бұл тамырлардың соғуында көп жерленгендердің түстері бар екенін;
Брабант кружевалары ғана баға жетпес емес екенін,
Ал, сірә, ешбір Болоньяда не Сорбонналарда
Он жасар қыздың тірі тұрған
өлімдерін санап шығу мүмкін емес екенін.
Оның алдында жалп-жалп етіп тұрды
Қиналған отбасының сынығы. Құдайдың жетесіз баласы.
Томаға-тұйық. Тәттіқұмар. Жынысы жоқ ергежейлілердің құмарлығы
Әрі діни әкелердің сойылы. Ол одан көрді
Елдің тарихының қорытындысын. Оның алдында желбіреді
Жансыз жанның шымылдығы. Оның сарайы бос еді.

Дуэньялар қой секілді үйірімен келді. Және қарады
Портретке, айнаға қарағандай. Ол естіді
Сәнді сөз тіркестерінің ағынын. «Сүйкімділік» деген сөз батып кетті
Он екі сатылы ұзын атақтың астында.
Король-әкенің жақ сүйегі салбырап түсіп барады.
Қара ауызын арсита ашып, одан сайын бозарып,
Ол сықырлай айтты: «Төменде сізді тамақтандырады, Веласкес».
Ал сол иіліп сәлем беріп, ол туралы армандап кетіп қалды.

Оның күндері мен жылдары тозақ биінде ұшып өтті.
Бәрі болды. Алтын. Ұмыту. Ұйқысыз еңбектің
Қатарынан ішкен құмарлығы. Жария етуге жатпайды
Суретшінің жаны. Ол өзі болды.
Оған жастық аз. Бірақ тез қартаюы керек.
Оған көрегендік аз. Алайда соқыр болуы керек.

Кейін ғасырлар өтті. Бірі. Екіншісі. Және үшіншісі.
Және ол бұйырғандай көзден тысқары қарайды
Түнеріңкі портреттегі инфанта-қыз.
Оның алдында қаңырап бос тұрған Лувр. Ақ шашты мұражай залы.
Паркеттің жылтырауы. Және Эскориал күніндегідей тыныштық.
Және қызға барлық адам көздерінен түсінікті:
Содан бері ол ештеңе жоғалтпаған —
Ергежейлілерді де, патшалықтарды да, қуыршақтарды да, әулиелерді де;
Бүкіл дүние сол бір материалдардан жасалған,
Оған ғасырлар бойы берілген. Алтын шағылыстар әлемі,
Ою-өрнектің ойықтарында, бір жерде қоңырау үніне ұқсас
Қола сағаттарда. Және тағы да — үн басылды.

Және сол ауыр жібекке аяусыз киінген,
Пұт секілді миы жоқ, зират орларындағы шөптей даусыз,
Әкесі мен атасынан да ескі,—
Қыз күледі. Күші сонда, өлі болғанында.

Жолма-жол аударма

Павел Антакольский, «Веласкес туралы»

Report a translation error

Read more

Қыркүйек айындағы археологиялық олжалар, көрмелер, мұражайлар, театр және шіркеу жайлы дайджест

Қыркүйек айындағы археологиялық олжалар, көрмелер, мұражайлар, театр және шіркеу жайлы дайджест

Стругацкийлердің «Жол жиегіндегі пикник» романының финалында Алтын шардың алдында мынадай сөз айтылады: «Бәріне бақыт, тегін, ешкім ренжіп кетпесін!» Ешкімді ренжітпеймін деп уәде бере алмаймын, бірақ дайджест рубрикасы шынымен де тегін беріледі. Ендеше, арнадағы қыркүйектің басты жаңалықтары. Археология және адамның шығу тегі 🧑🏻‍🔬 Өзбекстандағы Оби-Рахмат үңгірінен жасы 80 мың жыл жебе

By Alexandr Radayev