Бастапқыда Римский-Корсаковтың «Рождество алдындағы түн» операсын цензура тоқтатып тастады, өйткені кейіпкерлердің арасында патшайым болды (Гогольдің повесінде ІІ Екатерина), ал ол кезде Романовтар әулетінің өкілдерін опера сахнасында көрсетуге тыйым салы

Бастапқыда Римский-Корсаковтың «Рождество алдындағы түн» операсын цензура тоқтатып тастады, өйткені кейіпкерлердің арасында патшайым болды (Гогольдің повесінде ІІ Екатерина), ал ол кезде Романовтар әулетінің өкілдерін опера сахнасында көрсетуге тыйым салынған еді. Композитор патшайымды Аса мәртебелі князьмен алмастыруға мәжбүр болды, ал меццо-сопрано үшін жазылған оның партиясын баритонға арнап транспозициялады. Мариинский театрындағы премьераға Николай Римский-Корсаков наразылық белгісі ретінде келген жоқ.

Гогольдің әңгімесінде діни тақырыпқа қатысты бірнеше меңзеу бар. Мысалы, Вакула шайтанды Петербургке ұшуға мәжбүрлейді, бұл шайтанға өзін Иерусалимге, Мәсіхтің қабірі шіркеуіне жеткізуді бұйырған әулие Новгородтық Иоаннды еске салады.

Римский-Корсаков Гогольдің повесі бойынша опера жазу идеясын көп жыл бойы ойында сақтады. Алайда бұл сюжет Чайковскийдің «Черевички» операсында пайдаланылып қойған еді. Тек Петр Ильич қайтыс болғаннан кейін ғана Римский-Корсаков өз ойын жүзеге асыруға бел буды.