Караваджоның Римдегі Людовизи вилласындағы жалғыз фрескасы және оның алхимиялық символикасы

«Юпитер, Нептун және Плутон», Караваджоның жалғыз фрескасы, оның меценаты кардинал Дель Монтенің вилласындағы аңшылық үйшіктің алхимиялық кабинетінде тұр. Қазір Римнің ең биік жеріндегі XVI ғасырдағы ғимарат, Бонкомпаньи Людовизи вилласы, көбіне оның төбелеріндегі тағы бір атақты фрескаға, Гверчиноның «Аврорасына» қарап, Аврора вилласы деп аталады.

Бірнеше жыл бұрын аристократиялық ұяның соңғы иесінің жесірі мен балаларының арасындағы мұрагерлік дауды реттеу үшін вилланы сата алмай әуре болды. Сол кезде ғимаратты әлемдегі ең қымбат тұрғын үй мүлкі деп жариялап, бағасын 500 миллион евроға тақады. Жаңадан байығандардың сарайларының бағасын ескерсек, бұл да күмәнді. Алайда тарихи мәні зор өнер туындыларына толы вилла сатылмай-ақ қойды, бағасын бірнеше рет түсірді, тіпті шошырлық 100 миллионға дейін жетті. Салыстыру үшін айтсақ, Караваджо 20 жасында салған бір ғана фрескасының бағасы 300 миллионнан асады деп бағаланады.

Вилланың өзі аянышты күйде, тіпті бір қабырғасы құлап қалыпты, бірақ оның қабырғаларының арасына тығылған өнер туындылары таңғалдырады. Ал «Юпитер, Нептун және Плутон» фрескасы құпия белгілерге толы Караваджоның жұмбақ шығармаларының бірі болып қала бермек.

Парацельстің алхимиялық үштігі аллегориялық бейнелер арқылы берілген, олардың бәрінде Караваджоның өзінің жүзі бар: тұз бен жер, үш басты ит Цербері бар Плутон ретінде; сынап пен су, қанатты аты бар Нептун ретінде; күкірт пен ауа, қыраны бар, Күн мен Жері бар аспан сферасын қозғалтып тұрған Юпитер ретінде.