Барселона маңындағы Абрик-Романи тұрағынан неандертальдықтардың ағаш найзалары мен таяғы табылды
Каталония адам палеоэкологиясы және әлеуметтік эволюция институтының зерттеушілері Абрик-Романи неандертальдық тұрағынан табылған ағаш олжаларға алғашқы толық талдау жариялады. Тұрақ Барселонаның маңындағы Капельядес қалашығында, жартас астындағы паналық қуыста орналасқан. Неандертальдықтар мұнда шамамен 62 мен 42 мың жыл бұрын тұрған, ал археологтар бұл ескерткішті 40 жылға жуық зерттеп келеді. Археолог Пальмира Саладье басқарған жұмыс барысында ғалымдар 16 қабаттан алынған 597 ағаш қалдығы мен таңбасын талдады.
Ағаш әдетте сақталмайды, бірақ Абрик-Романиде паналық қуыстың күмбезінен құрамында кальций карбонаты көп су тамшылап тұрған. Ол діңдер мен заттарды тез арада әк қабығымен қаптап отырған. Ағаш шіріген соң, травертинде, яғни әк туфінде, оның дәл қалыптары қалған. Зерттеушілер бұл қалыптарды үшөлшемді сканерлеу арқылы түсіріп, заттардың пішінін қалпына келтірді.
Табылғандардың ішінде ұзындығы 2,45 және 1,99 метр екі найза бар. Екінші найза бұғы сүйектерінің, тас құралдардың және ошақтардың қасында, яғни неандертальдықтар аулаған аңның сойысын жасаған жерде жатқан. Ғалымдар сондай-ақ тұтас ағаш бөлігінен жасалған, сабының ұзындығы шамамен 16 сантиметр, басы жарты ай тәрізді асимметриялы таяқты да тапты. Зерттеушілердің пікірінше, неандертальдықтар оны олжаны өлтіру үшін, балға ретінде пайдаланған немесе оған символдық мән берген болуы мүмкін. Тұрақ қабаттарында бұтақтардан тазартылған, ұзындығы 5,1 метр дің сақталған, ол, ыңғайы, жазық күркенің тірегі болған, ошақтардың жанында науа қызметін атқарған болуы мүмкін қабық бөліктері, ағаш біздер және ошақ үстінде еттті қуыру немесе кептіру үшін өрілген таяқтар да бар. Неандертальдықтар от жағуға және берік құралдарға кәдімгі қарағайдың ағашын алған, ал ыдыс үшін арша қабығының иілгіш қабатын пайдаланған. Германиядағы белгілі Шёнинген және Лерингхен тұрақтарында найзалар мен қазғыш таяқтар басым болса, Абрик-Романиде түрлі ағаш заттар әлдеқайда көп табылған.
