Friday, 2 October 2026 · Almaty

Орыс тектес итальяндық опера әншісі Надежда Васильевна Булычеваның (1858-1921) есімі құлдықты жою жолындағы күрестің дүниежүзілік тарихының беттеріне алтын әріптермен мәңгілікке жазылған

Share
Орыс тектес итальяндық опера әншісі Надежда Васильевна Булычеваның (1858-1921) есімі құлдықты жою жолындағы күрестің дүниежүзілік тарихының беттеріне алтын әріптермен мәңгілікке жазылған

1886 жылғы 10 тамызда орыс примадоннасы Надин Булычева Рио-де-Жанейро театрының сахнасында Джузеппе Вердидің «Аида» операсындағы эфиопиялық күң Аиданың партиясын орындады. Толып отырған залда Бразилия императоры өз отбасымен, ақсүйектер, саясаткерлер мен дипломаттар болды. Бұл жарқын маусымның соңғы концерті, орыс әншісінің Оңтүстік Американың сахналарындағы теңдессіз табысына арналған бенефисі еді.

Булычева қошемет жаңбыры басылмай тұрған сәтте сахнаға шығып, оны тоқтатты. Көрермендерден өздері келген музыкадан алаңдатқаны үшін кешірім сұрап, құлдыққа қарсы жалынды сөз сөйледі де, оркестрге белгі берді. Музыка ойнады, сахна сыртынан күңдер шыға бастады. Надин әрқайсысына жақындап, құшақтап, бетінен сүйіп, олардың босатылғанын растайтын құжаттарды табыстады.

Залдағылар орындарынан атып тұрып, тынбай қол соқты, жылады, айқайлады, сахнаға гүл лақтырып, зергерлік бұйымдар, алмас диадемалар мен сыйлықтар ұсынды.

Шығармашылық сапарлары басталмай тұрып-ақ, Надежда Булычева ұйымдастырушыларға өз гонорарына құл сатып алынуы керек деген шарт қойды. Сондай-ақ ол өз жанкүйерлеріне қымбат сыйлықтардың орнына ақша алғысы келетінін жеткізуді сұрады. Қойылымдардан кейін өзіне ұсынылған зергерлік бұйымдарды да сатуды өтінді. Түскен қаражатқа Булычева үшін құлдар сатып алынды, олардың бәрі оның Бразилиядағы гастролінің аяқталған күні бостандыққа шықты.

Елдегі газеттер орыс әншісінің періштедей ізгілігін, жүрегінің жомарттығын жырлады: «Ол күңдерді құшақтағанда, біз оның біздің әпкеміз, жақын жаны, жанашыр да діріл қағып тұрған жан екенін көрдік. Бұл орыс әншісі емес, бұл барлық халықтың қайғысы бір, ұлылығы да бір екенін көрсетіп тұрған Бауырластық мүсінінің өзі. ... Надин Булычеваның отанының шексіз кеңістігі оны тек бостандықтың ғана ұлы екеніне үйретті. ... жандар мәңгілікке тек қайғыдағы бірлікте ғана тоғысады».

Киноға Булычеваны Элизабет Тейлор алып келді. Франко Дзефирелли 1988 жылғы «Жас Тосканини» фильмінде Булычеваны II Педро императорының ғашығы, өжет сұлу ретінде көрсетті, оны замандастардың куәліктері растамайды да, теріске де шығармайды. Алайда құлдарды билеуші отбасының, сарай адамдарының, жоғары қоғам мен мәдениеттің ең белсенді қайраткерлерінің көзінше тура сахнада босату деген өнер иесінің қимылының қоғамдық әсері өте дәл байқалған. Шынында да, көп ұзамай Бразилияда император жарлығымен құлдарды босату туралы заңнаманы дайындау басталды. Иә, Булычева құлдыққа қарсы жалғыз да, басты да күрескер болған жоқ, бірақ оның қадамы кульминацияға, бүкіл қоғамға арналған қатты әрі салмақты үндеуге, құлдықты шешен айыптауға айналды.

Report a translation error

Read more

«Жол шетіндегі пикник» финалында Алтын шардың алдында: «Бәріне бақыт, тегін, ешкім ренжіп кетпесін!» деген сөз естіледі. Ешкімді ренжітпеуге уәде бермеймін, бірақ дайджест рубрикасы шынымен де тегін беріледі

«Жол шетіндегі пикник» финалында Алтын шардың алдында: «Бәріне бақыт, тегін, ешкім ренжіп кетпесін!» деген сөз естіледі. Ешкімді ренжітпеуге уәде бермеймін, бірақ дайджест рубрикасы шынымен де тегін беріледі

Стругацкийлердің «Жол шетіндегі пикнигінің» финалында Алтын шардың алдында: «Бәріне бақыт, тегін, ешкім ренжіп кетпесін!» деген сөз естіледі. Ешкімді ренжітпеуге уәде бермеймін, бірақ дайджест рубрикасы шынымен де тегін беріледі. Сонымен, қыркүйектегі арнаның басты жаңалықтары. Археология және адамның шығу тегі 🧑🏻‍🔬 Өзбекстандағы Оби-Рахмат үңгірінен жасы 80 мың жыл садақ оғының ұштары табылды,

By Alexandr Radayev