Проспер де Кребийон сәтсіз «Триумвират» пьесасының алғысөзінде кешірімділік сұрайды
Вольтердің басты қарсыластарының қатарында аталған француз драматургі Проспер де Кребийон (1674-1762) өзінің Рим тарихы мен Цицеронның өлтірілуінен бұрынғы оқиғалар туралы жазған «Триумвират» пьесасының сәтсіздікке ұшырап, көрермендер оны жасырмай қабылдамағанына қатты налыды. Кребийон өз шығармасының сыналып, айыпталғанына сонша күйзеліп, алғысөзінде өзінің 81 жасқа келген құрметті жасына екі мәрте сілтеме жасап, қарияны қатты сынамауға шақырды.
«Сексен бір жасар еркектің, ал бұл кәрілік жасы жұмсақтық танытуды талап ететін секілді, осы шығарма алғаш пайда болған кезде маған жасалғандай, бір топтың тарапынан осындай қатыгез қарым-қатынасқа душар болғаны туралы бірнеше мысал бар», деп жазады Кребийон.
Сонымен бірге Кребийон кемшіліктерді сәл жарасымдырақ етіп көрсетуге тырысады және көпшілік өзін ашындырған жағымсыз құбылыстарға қарсы «Триумвираттан» кейінгідей бірден және шешімді түрде үн көтерген жағдай сирек болатынын айтады. Бұл трагедияның екінші қойылымы оған өмірінде кез келген пьесасынан кейін алғанынан да көп қошемет әкелгенін де ескертеді.
Соған қарамастан, шығарманың екінші басылымында мәтін жазылған кезде автордың 81 жаста болғанына сілтейтін екі ақтаушы ескертпе де сақталды. Күрделі алғысөздің ішінен маған ең ұнағаны: Кребийон өзін автор ретінде бірнеше жыл бұрынғы өзінің алғашқы қойылымдарынан асырап алған ескі баламен салыстыратын поэтикалық тәсіл болды.
Бірақ қартайған ақын қанша жігерленсе де, «Триумвират» оның жарияланған соңғы мәтіні болып қалды: ол тағы 7 жыл өмір сүрсе де, одан кейін ештеңе жазған жоқ және француз әдебиетінің ең ұзақ жасаған өкілдерінің біріне айналды.
