Хью Томсонның Our Land фильмі Англия мен Уэльстегі жерге қол жеткізу құқығы туралы

Англияда Right to Roam деген қозғалыс бар, ол адамдарға орманнан, егістіктен немесе өзеннен жеке меншік шекарасын бұзды деп айыпталу қаупінсіз өту мүмкіндігін қайтаруды талап етуге бағытталған.

Хью Томсон бұл туралы Our Land деген деректі фильм түсірген, оның өзегі: Англия мен Уэльсте жердің 92%-ы көпшілік қолжетімділігіне жабық, жергілікті тұрғындар өз ауылының төңірегіндегі орманнан еркін өте алмайтын жағдайлар жиі кездеседі.

Шотландияда 2003 жылғы реформа бүкіл аумақты дерлік жаяу жүргіншілерге ашты. Скандинавияда allemansrätten құқығы бірнеше ғасырдан бері қалыптасқан. Англияда 2000 жылғы заң бұл мәселені қозғаған болатын, бірақ онда қолжетімділік жердің небәрі 8%-ына, яғни таулар, шымтезек батпақтары мен ортақ жайылымдарға ғана қамтамасыз етілді, ал ормандар, өзендер, егістіктер мен жағалаулар жабық күйінде қалды. Қазіргі таңда елде халықтың шамамен 0,36%-ы Англияның барлық ауылдық жерлерінің жартысына иелік етеді.

Фильм науқанның ішкі тетіктері қалай жұмыс істейтіні туралы баяндайды. Белсенділер әдейі құқық бұзушылық жасайды: жүздеген адам символдық түрде қоршаудан өтіп, бұзушы деп танылады және осылайша заңның бейбереке екенін көрсетеді. Әңгіме Дартмур өзені төңірегінде өрбиді, бұл Англиядағы табиғатта шатырда түнеу дәстүрлі құқығы сақталған жалғыз жер еді, 2023 жылы жергілікті жер иесі Александр Дарвалл оны сотта даулап, бірінші сатыда жеңіп шықты. 2024 жылы Жоғарғы сот шешімді жойды, бірақ Дарвалл апелляция берді, күрес жалғасуда.

Картина кейіпкерлерінің қатарында Who Owns England бестселлерінің авторы Гай Шраббсоул, жер иесімен жанжал салдарынан үйінен айырылған белсенді Никола Чешир бар. Авторлар қарапайым, бірақ едәуір радикалды идея ұсынады: аяқ астындағы жер өтуге болатын болуы тиіс, және бұл жеке меншікті жою туралы емес, ғасырлар бойы болған, соңғы екі-үш ғасырда өшіріліп тасталған пайдаланудың қоғамдық қабатын қайтару туралы мәселе.

Айтпақшы, Ресейде Орман кодексі бойынша азаматтардың ормандарда еркін болуға және өз қажеттіліктері үшін жабайы жемістерді, жидектерді, жаңғақтарды, саңырауқұлақтарды, тамаққа жарамды басқа да орман ресурстарын, сондай-ақ ағаш емес орман материалдарын дайындауға және жинауға құқығы бар. Бірақ 2019 жылдан бастап Қызыл кітапқа енген өсімдіктер мен саңырауқұлақтарды жинағаны үшін айыппұл енгізілді, 2020 жылдан бастап ерекше құнды түрлерді жинағаны үшін қылмыстық жауапкершілік белгіленді, 2021 жылы арнайы режим қолданылатын ормандарда өрт қаупі бар кезеңде от жаққаны және шырпы жинағаны үшін 60 мың рубльге дейін айыппұл енгізілді. Мен қурай жинау туралы айтпаймын, онда қандай да бір қиындықтар бар, және өңірлік заңнама енгізетін қосымша шектеулер де бар