Өлген әйелдің төсегін қоршаған эфиоптар «Блаженная Феодораның куәліктерінде
«Блаженная Феодораның куәліктері» деп аталатын мәтін бар: онда Цареградта өмір сүрген Х ғасырдағы әділ әйелдің рухы өзін шақырған дін қызметкеріне түсінде Феодораның о дүниеде басынан кешкенін баяндайды. Әңгіменің інжу-маржаны, сөз жоқ, марқұм Феодораны көп болып қоршап алған сұмдық эфиоптардың сипаттамасында.
Әділ әйел қызмет еткен Жаңа Әулие Василийдің шәкірттерінің бірі Григорий бәрі құрметтейтін әйелдің о дүниедегі тағдырын білу үшін оның рухымен кездесуді жалбарынып сұрап алды. Василийдің дұғасымен Феодораның жаны жарық мекенінен Григорийдің түсіне түсіп, бәрін айтып берді:
«Сен менен сұмдық нәрсе туралы сұрап тұрсың, оны еске алудың өзі қорқынышты. Мен бұрын да, кейін де көрмеген жүздерді көрдім, бұған дейін ешқашан естімеген сөздерді естідім. Саған не деп айтайын? Сонда менің алдыма мен ұмытып кеткен барлық қатыгез де күнәлі істерім түгел келіп тұрды...
...төсегімнің айналасында тұрған көптеген эфиоптарды көрдім; олардың жүздері күйе мен шайыр сияқты қара, көздері от шоғындай жанып тұрды, бар келбеті от жанған тозақ келбеті сияқты сұсты еді. Олар шу шығарып, абыр-сабыр тудыра бастады: кейбірі мал мен аң сияқты ақырды, басқалары ит сияқты үрді, кейбірі қасқырша ұлыды; бұлардың бәрі маған қаһарлана қарап, қауіп төндіріп, тістерін қарс-қарс шайнап, үстіме лап қойып, мені дәл сол жерде жұтып қойғысы келді. Олар сонда келіп жетуі тиіс әлдебір төрешіні күткендей хартиялар да әзірлеп, менің барлық жаман істерім жазылған орамдарды жайып жатты. Менің бейшара жаным зор үрей мен діріл ішінде болды. Сонда мен жан мен тәннің ажырасуынан болатын өлім азабын ғана емес, сол сұмдық эфиоптарды көруден және олардың қорқынышты қаһарынан да аса ауыр қиналдым, бұл маған басқа бір, одан да ауыр әрі қатыгез өлімдей болды. Сұмдық эфиоптарды көрмеу үшін, олардың дауыстарын естімеу үшін көзімді бірде бір жаққа, бірде екінші жаққа бұруға тырыстым, бірақ одан мүлде құтыла алмадым, өйткені барлық жерде олар сансыз көп еді, маған көмектесетін ешкім жоқ болатын».
Шынымен сұмдық емес пе? Сұмдық эфиоптарды көрудің және олардың түсініксіз сөздер айтқан дауыстарын естудің ең қатал азаптары!!!
Түсіндірмешілер бұл оқиғаны христиан жазушылары эфиоптар деп зұлымдық рухтарын атаған, иконографияда да олар кейде қара терілі адамдар болып бейнеленген деп түсіндіреді. Бірақ кімге сену керек, қарапайым күнәкарларға ма, әлде әулие әділ әйелге ме, оны өздерің шешіңдер.
Ал әзірге сендерге о дүниедегі өмірдің одан азырақ үрейлі болуын тілеймін