Джеймс Хиттің Фюзели суреті бойынша ойып салған Патрокл көлеңкесі мен Ахилл гравюрасы
Атақты ағылшын шебері Джеймс Хиттің 1806 жылы швейцариялық-британдық көрнекті суретші Генри Фюзелидің түпнұсқа суреті бойынша орындаған гравюрасы «Илиаданың» XXIII жырындағы ең жұмбақ әрі жүрек тебірентерлік көріністердің бірін қайта жаңғыртады.
Бұл грек батыры Ахиллдің түнде түсіне енген қаза тапқан досы Патроклдың көлеңкесін құшақтауға тырысқан сәті. Елес Ахиллді әлі күнге дейін оның денесін жерлеу отына тапсырмағанына кінәлайды: соның салдарынан Патроклдың жаны Аидтың жерасты патшалығының қақпасы алдында мәңгі сандалуға душар болып, өлілер мекеніне кіре алмай жүр. Ахилл ащы қайғының буымен қолдарын жайып, сүйікті досын ұстап қалмақ болғанда, табиғаты жеңіл рух денесіз күйінде қолынан сусып шығып, түтіндей ауада ери бастайды.
Қараңғы, табиғаттан тыс және готикалық сюжеттерге бейім болуымен танымал Фюзели тірі адамның о дүниемен физикалық байланысқа түсуге жасаған осы тағдыры шешілген әрекеттің динамикасы мен драматизмін шебер жеткізеді. Ахиллдің өрескел кернелген экспрессивті қалпы, жан азабынан бұзылған жүзі және бозғылт ай орағының астында жүзіп бара жатқан бұлттағы Патроклдың жартылай мөлдір сұлбасы өлімсіздік емес, жоқтық алдында пенденің аянышты дәрменсіздігін айқындай түседі. Бұл мәнерлі кітап иллюстрациясы антикалық классикалық сюжеттің терең психологизммен, ақылға сыймайтын үреймен және меланхолиямен толысқан, романтизмнің алғашқы лебін білдіретін өнердің тамаша үлгісіне айналды
