Фетх Али шах туралы аңыз және Британ энциклопедиясының үшінші басылымы
Аңыз бойынша, Иран шахы Фетх Әли (1772-1834) 1797 жылы Британ энциклопедиясының 18 томдық басылымын алып, оны мұқабасынан мұқабасына дейін оқып шығып, өзінің патшалық атағына «Британ энциклопедиясының ең қаһарлы лорды және шебері» деген сөздерді қосыпты. Бұл анекдотқа сенуге бола ма, айту қиын, әсіресе сөз, мысалы, кейбіреулер 1000 әйел тағып жүрген Фетх Әли-шах туралы болып тұрғанда. Сұрақ көп. Мәселен, ол Британниканы қай тілде оқыды және бұған қанша уақыт кетуі мүмкін еді? Оның үстіне бұл дерек тек бір ғана дереккөзден табылады, оның өзінде дәйексөз, айталық, Иран тарихы жөніндегі еңбектен емес, британ авторы Колман Баркстен алынған. Соған қарамастан, 1788-1797 жылдары Британниканың 18 томдық үшінші басылымы шынымен шықты, ал мұндай қауесет энциклопедияның беделін ғана көрсетеді: ол өзін адамзаттың барлық білімінің, ой-пікірінің және жетістігінің жиынтығы ретінде таныстырған еді. Қалай болғанда да, биыл әрқайсыңызға кемінде бір ақылды кітап оқып шығуды, оқудың да осындай беделді болуын тілеймін
