Достоевский интуитивті тыныс белгілерін қалайтын және тыныс белгілерін қою кезінде емле ережелеріне жүгінбейтін

Достоевский интуитивті тыныс белгілерін қалайтын және тыныс белгілерін қою кезінде емле ережелеріне жүгінбейтін. Ол қолжазбаларын дауыстап оқып, интонациялық үзіліс қажет жерге үтір қоятын. Осы жайында жазушы әрі аудармашы Варвара Тимофееваның Достоевский туралы қызықты естелігі бар. Ол Траншель баспаханасында корректор болып жұмыс істеген, онда князь Мещерскийдің «Гражданин» апталығы басылатын, ал 1873 жылы және 1874 жылдың алғашқы айларында ол Достоевскийдің редакторлығымен шығып тұрды.

«Мен ол кезде грамматикаға сілтеме жасадым, ал ол ашуланып айқайлады:

— Әр автордың өз стилі бар, сондықтан өз грамматикасы да бар... Менің өзгенің ережелерімен ісім жоқ! «Что» алдына үтір маған қажет жерде қоям; ал «что» алдына үтір қоймау керек деп сезген жерде, оны маған қоя салғанын қаламаймын!

— Яғни сіздің емлеңізді тек болжауға болады, білуге болмайды, — дедім мен, одан не талап етіп жатқанын жақсырақ түсінуге тырысып.

— Иә! Болжау. Міндетті түрде. Корректор болжай білуі керек! — деді ол ешқандай қарсылыққа жол бермейтін үнмен, қабағын ызалана түйіп.

Мен үндемей қалып, қолымнан келгенше болжауға тырыстым, бірақ іштей бір түрлі көңілім қалғандай болдым. Ол кезде мен мүлде үйренбеген бұйрық үні де, қате қойылған бір үтірге байланысты ренжулі ескертпелері мен ызақор алаңдаушылығы да менің бұл жазушы-адам, жазушы-азапкер, жазушы-жүрек білгір туралы түсінігіммен қабыспады.

Алғашында оны барлық дерлік нәрсе ашуландыратын. Бірде мақаласында оның «однакожь» сөзінің соңында жұмсақ таңба тұрса, неге қатты таңба қойылды. Бірде кірме сөйлемді неге үтірлердің арасына қояды, ал француздарда және «Русский вестникте» сияқты ортасына сызықша қоймай. Ақырында, оның «Гражданинге» ауыл халық мектептеріне дыбыстық әдісті енгізу туралы мақаланы неге жіберді, ал ол бұл әдіс туралы тыныш тыңдай алмайды..»