1906 жыл Ресей үшін, ашығын айтқанда, сәтсіз болды

1906 жыл Ресей үшін, ашығын айтқанда, сәтсіз болды. Әсіресе шетелге өзін көрсету жағынан. Қаңтарда бірінші революциялық талпыныс қан жұтып жатты. Ел әлі Қанды жексенбінің, «Потемкиндегі» көтерілістің, Пресня маңындағы желтоқсан шайқастарының, сұмдық Портсмут бітімінің және Жапониядан екі флотымен қоса Порт-Артурын жоғалтқан жеңілістің соққысынан айыға қойған жоқ. Сәуірде Таврия сарайында Бірінші Мемлекеттік дума ашылды, шілдеде оны тарқатып жіберді.

Депутаттар Выборгте атақты үндеуін жазып жатқанда, Миландағы Парко Семпионеде Италия тарихындағы тұңғыш Дүниежүзілік көрме ашылды. Тақырыбы көлік болды, өйткені оқиғаны Альпі астындағы ең ұзын теміржол туннелінің ашылуына сәйкестендірген. Россия қатысушы қырық елдің қатарында.

Орыс павильоны әдеттегі жанрда салынған. Ортағасырлық мәскеулік сәулет рухындағы ағаш мұнара-теремдер. Авторы суретші Дурново. Сәулеттік кәдесый сияқты нәрсе, ағаш сәулет стиліндегі пастила қорабы. Шындап келгенде, дәл осы эстетика Парижде 1867 жылы, Венада 1873 жылы, Парижде 1900 жылы бұрын-ақ сыналған.

Ал Италияда не көрсету керек? Мәрмәр бағаналар емес қой. Кокошниктер қалай болғанда да жақсырақ әсер етеді. Басты экспонаттардың бірі: ІІ Николайдың жеке өзі ұсынған Императорлық зауыттардың әсерлі фарфор жинағы. Елде парламентті тарқатып жатқанда, Миланға патша сервиздерін жіберсе, не болыпты?

Бірақ көлік тақырыбын айналып өту мүмкін емес еді. 1900 жылы Парижде Транссібір магистралі бұрын-ақ көрсетілген болатын. Париж көрмесі үшін суретші Павел Пясецкий ұзындығы жүздеген метр болатын Ресейдің қозғалмалы панорамасын салды. Адамдар нағыз вагондарға кіріп, терезеден Сібір көріністері бейнеленген әдемі кескіндемені көріп, қытай бөліміне келіп жететін. Бұл шынында да таңғаларлық көрініс еді, алтын медальға лайық болды. Миланға жаңа вагондар, маңызды нүктелері жарықтандырылған магистраль картасы, көпірлер мен Байкалдан өтетін өткелдердің бедерлі макеттері, стереофотографиялар, төрт тілдегі типографиялық альбомдар және басқа халықаралық көрмелерде бұрын сыналған өзге де сән-салтанат алып келінді. Бұл елдің басты козыры, өз заманындағы адамзаттың негізгі жетістіктерінің бірінің куәсі ретінде көрсетілді.

Иә, Транссіб әскерді Тынық мұхитқа жеткізуде өзін жақсы жағынан көрсете алған жоқ, бірақ енді Еуропаға магистральдің толық аяқталғанын және жаңғыртылып жатқанын көрсетуге мүмкіндік туды. Мұның бәрін қолөнер, фарфор, кустарлық бұйымдар, аздап діни өнер, аздап өндіруші өнеркәсіп және өзге де сүйкімділік толықтырды