Жермен де Ланьи 1853 жылғы кітабында Ресейдегі крепостной шаруалардың жағдайы мен кнут туралы
Заң тек бояриндердің өмірі мен мүлкін ғана қорғайды. Жыртатын машина ретінде қаралатын крепостной адамға заңның керегі жоқ; соқа түнді көшеде, қарда, жаңбырда өткізе алады. Ресейдегі крепостной адам қаңғыбас соқадан басқа не болып тұр?
Крепостной адам үшін заң да, сот та, құқықтық рәсім де жоқ. Оған тек помещик бар, сот та сол помещик.
Крепостной адам үшін меншік деген нәрсе естімеген дүние, бұл сөздің оның лексиконында мүлде жоқ
Кнут! Француз тілінде де, басқа бір өркениетті халықтың тілінде де жалғыз өзі осыншама адам төзгісіз қатыгездік пен азапты бойына сыйғызған мұндай сөз жоқ!
Кнут! Осы бір сөзден орыстың жүрегі мұздап, қаны тоңады, бұл сөз қызуға бөлеп, жанға үрей ұялатады да, 60 миллион халықты езіп тастайды. Бірақ кнуттың не екенін білесіз бе? Бұл өлім дейсіз ғой. Жоқ, бұл өлім емес, бұл мың есе жаманырақ
Бағынышты болуға және үрейлі құлдыққа бейімделген шаруа өзін қоршаған ешнәрсеге бей-жай қарайды. Басқарушы оны тонайды, қожайын өз құмарлығын қандыру үшін қызын тартып алады, ал ол отбасына көрсетілген құрмет үшін оған алғыс айтады
«Кнут және орыстар. Ресейдің әдет-ғұрпы мен құрылысы», Жермен де Ланьи, 1853 жыл
