Монтобандағы Бурдельдің «Ганнибалдың алғашқы жеңісі» және Флобердің «Саламбо» романындағы бүркіт
Француздың Монтобан қаласында осы қаланың екі ең танымал тумасына арналған Энгр-Бурдель мұражайы бар. Жүз елу жыл бойы тек Жан Огюст Доминик Энгрдың есімін иеленген, коллекциясы жинақтың негізін қалаған мұражайда осы өңірдің екінші көрнекті тумасы Бурдельге тұтас бір қабат бөлінген.
Ерекше тәсіл таң қалдырады: залдардың бірінде Антуан Бурдельдің «Ганнибалдың алғашқы жеңісі» мүсінінің екі нұсқасы қатар орнатылған. Ганнибал әлі бала күнінде бүркітті өлтіреді.
Бәрі түсінікті! - деуі мүмкін көрермен, - міне, болашақ жабайы, Римнің жауы, бала кезінен-ақ қатыгездігімен және жасаған қаталдықтарымен көзге түскен.
Бүркітті өлтіру сюжеті Гюстав Флобердің «Саламбо» романында кездесетінін айта кету керек. Сыншылар бұл шығарманы бірауыздан қабылдаған жоқ: еуропалық әдебиеттің данышпандық туындыларының бірі ретінде мойындалғанына қарамастан, көбі Флобердің тәсілінен және оның тарихи оқиғаларды жекелеген тұстарда ерікті түсіндіруінен көңілі толмай қалды. Атап айтқанда, бүркітті өлтіруге қатысты наразылықтар айтылды. Флобердің өзі бұл туралы былай деп жазады:
«Неліктен сіз оның балалық шағын менде шындыққа жанаспайтын болып шықты деп есептейсіз? Ол бүркітті өлтіргендіктен бе? Бүркіт жайлаған елде бұл не тамаша? Егер іс-әрекет Галлияда өтсе, мен үкіні, қасқырды не түлкіні алар едім. Бірақ сіз француз ретінде, өзіңіз байқамастан, бүркітті асыл құс, тірі жаннан гөрі символ деп санауға үйренгенсіз. Соған қарамастан бүркіттер шынымен бар»
