Б.з.б. V ғасырдағы Людовизи тағы және рельефте қай богинияның бейнеленгені туралы пікірталас

Рим Ұлттық мұражайының жинағында жартылай жалаңаш әйелдің, өкінішке қарай, бастары мен иықтары сынып қалған екі күңнің көмегімен көтеріліп келе жатқанын бейнелейтін рельефі бар ерекше мәрмәр блок бар.

Б.з.д. V ғасырдағы бұл ескерткішті әдетте Людовизи тағы деп атайды: бірі тақтың тұғырын еске салатын өзіне тән пішініне байланысты, екіншісі мәрмәр виласын салу кезінде табылған Людовизи әулетінің есімімен аталады. Тақтың тұғыры, ғибадатхана парапеті, баспалдақтың бір бөлігі немесе құрбандық орнының қаңқасы: тас блоктың тек мақсаты ғана емес, шығу тегі де сұрақ тудырады. Алдыңғы қабырғада кімнің бейнеленгені де толық анық емес.

Бұл барельефті алғаш көргенде, неге екені белгісіз, бірден Афродитаның тууы екен деп ойладым: көмекшілердің юбкалары су болған сияқты көрінеді, ал орталық фигура, күмәнсіз, құдайды бейнелейді. Фотосурет мұны жеткізбейді, бірақ тастың түйіршікті, жылтыраған ерекше құрылымы бар, бұл сюжеттің салтанаттылығы мен маңыздылығын одан сайын арттырады. Көптеген ғалымдар бұл нақты Афродита деп табанды түрде айтады: бұл нұсқаны бүйір қабырғалардағы рельефтер күшейте түседі, онда флейтада ойнап отырған толық жалаңаш қыз бен шапанға оранған матрона бейнеленген, яғни құдайдың екі кейпі сияқты.

Екінші жағынан, ескерткіштің иконографиялық бірегейлігі оны Афродитамен байланыстыруға ғана емес, тақтың шығу тегіне де күмән туғызады. Қасбеттің ықтимал кейіпкерлері ретінде зерттеушілер жасарту суларында шомылып жатқан Герадан, Пандорадан және Персефонадан атайды: бұл нұсқа мұражайдың өзінде екінші негізгі нұсқа ретінде қарастырылады. Мұндағы құдай судан емес (оған тек дымқыл юбкалар мен қиыршық тас қана меңзейді), жер құрсағынан да көтеріліп келе жатуы мүмкін: Персефона жыл сайын жыл мезгілдерінің шексіз айналымын бастап, сол жерден шығатын.