Виллем де Клерктің 1827 жылғы күнделігі: баласына шешекке қарсы егу

XIX ғасыр күнделіктерінен вакцинация туралы жазбаларды тағы бір рет кездестірдім. Біздің ескі таныс Виллем де Клерк, нидерландтық ақын, ойшыл және мемуарист 1827 жылдың мамыр айында шешекке қарсы вакцина тақырыбына аса алаңдаулы болған.

Бүгін біз бұл вакцинаның ашылуы әлемді өзгертіп, адамзатты аталмыш аурудың сұмдық, жағымсыз, азапты, болмай қоймайтын белгілері мен салдарларынан құтқарғанын білеміз, алайда өз заманында вакцинаны ешкім қол соғып қарсы алған жоқ, ал сансыз көп адам, соның ішінде зиялылар да, вакцинацияға қарсы түбегейлі байыппен шығып жүрді.

Атап айтқанда, протестантизмнің ірі қайраткері әрі идеологы де Клерк осы тақырып бойынша беделді ғалымдар мен сөйлеушілерді атай отырып, вакцинаның пайдасы мен зияны жөніндегі барлық дәлелмен танысуға тырысып жатқанын хабарлайды; ақыр соңында ол басқа көпшілік істегендей баласын шешектен сақтану мүмкіндігінен айыруға жол беретіндей жеткілікті қарсылық таба алмайтынын мойындайды.

Шын мәнісінде, - деп жазады ол, - маған осыншама жылдан кейін вакцинаның өнертабысын Жаратқан берген игілік деп қарауға болатынына көзім жетті, дегенмен, - назар аударыңыз, - үкіметтің күмәнсіз христиандыққа жатпайтын және озбыр мәжбүрлеуі мұндай рақымның Құдайдан келетініне күмән тудырады.

Дәл сол кезде балаларды жаппай вакцинациялау жөнінде айта бастады, де Клерктің абыржуы да, ашу-ыза толқындары мен қызу таластар да осыдан туды. Бір жағынан, мұндай ауыр дерттен вакцина алу мүмкіндігі үлкен сый еді, ал екінші жағынан, бұл ата-аналарға ұсынылған түр абыржытты, әрі олар қауесет пен үрей әсерінен алдын ала шошып, бағдарынан адасып қалған болатын. Де Клерк осы арнада вакцина жақтастары көп ақылсыз және христиандыққа қайшы сөз айтқанын атап өтеді, бірақ бұл вакцинаның өз құндылығын жоққа шығара ала ма? Құдай шешеді.

Жазба көңілге жайлы нотамен аяқталады: мен баламды шешекке қарсы егуді сұрадым.