ІІ Карлдың Уайтхоллдағы шыны күн сағаты және оны Рочестер графының талқандауы

Еуропаның ең көркем сарайларының бірі Уайтхолл туралы кітапта, өз заманында әлемдегі ең үлкені саналған сарай туралы кітапта көңілді король II Карлдың біртүрлі ойыншығының сипаттамасына тап болдым. Уайтхоллдың Құпия бағының ортасына бірегей күн сағаты орнатылған. Патша отбасының портреттері бейнеленген үш қабатты құрылым уақытты ерекше тәсілмен көрсететін шыны шарларды ұстап тұрды.

Шыны шарлардың бірі суға толтырылып, сағат неше болғанын көрсететін сызықтармен қапталған. Алақанды тостағанның астына тосып, шыны арқылы түскен күн сәулелеріне қарау керек: алақан күйдіре бастаса, түскі сағат бір болғаны.

Күрделі құрылым үлкен зейінді талап етті, мысалы, қыста қар мен мұздан сақтау керек болды. Сағатқа патшаға күн уақытын жеткізіп тұратын кезекші бекітілген. Әттең, 1669 жылы тұрғызылған сағат 1675 жылға дейін ғана тұрды: дүлей күштің соққысына төтеп берді, бірақ мас ақынмен кездесуге шыдамады. Бәлкім, кезекші сағаттың көрсеткішін жеткізумен ғана шектеліп, оның аман-саулығына қарамаған болар.

Рочестердің екінші графы Карл II-нің жақын досы және әзілқой адам болған. Уилмот кез келген басқа адам түрмеге немесе жер аударылуға ұшырайтын ұятсыз, заңсыз іс істесе де, Карл оны жай ғана достықпен иығынан қағып: «Қандай қалжыңбас!» деп қоятын. Джон Уилмот ақсүйектерді сабады, текті ханымдарды ұрлады, көпшілік алдында жалаңаштанды, салтанатты отырыстарға атпен кіріп келді, жабайы мінезін әр кез шарап мәжбүрледі деп ақтады.

1675 жылғы маусымда лорд Шеппард пен лорд Сэквиллмен бірге қыдырыстан оралып келе жатқан атақты маскүнем монархының сүйікті сағатына тап болып, оны кідірместен шыны мен темірдің үйіндісіне айналдырды. Бұл жолы еркетотай сарай адамы король оның сүйікті туындысының қайғылы тағдырын білмей тұрып, Уайтхоллдан тез арада кетуге мәжбүр болды.

Сағат қайта жасалмады, ол тек суреттер мен замандастардың естеліктерінде қалды. Ал сәулетті сарай Оран әулетінен шыққан III Вильгельм тұсында өртеніп кетті де, қайта салынбады, бүгін оны бірнеше шағын қанат пен үкімет көшесі Уайтхолл ғана еске салады. Сағат туралы, мысалы, көңілшек сарай адамының қыр-сыры жайлы Passion For Living: John Wilmot кітабынан оқуға болады.