Третьяков галереясының Инженерлік корпусында тамаша орыс суретшісі Александр Пономаревтің «Мен тек норд-норд-вестте ғана есерсокпын» көрмесі өтуде, онда оның Венеция мен Парижде, Мысыр мен Жапонияда, Мәскеуде және…

Көрме шағын, бірақ Пономаревке бұл қарапайым кеңістік тар емес: оның рухы әлемдік дүлей күштердің жазықтығында өмір сүреді және жұмыстарында көрініс табады, ал ол жұмыстардың қозғаушы күші теңіз беті мен аспан шүберегі, толқын қуаты мен жел лебі, басыңды жоғары көтеріп, құлақ түруге мәжбүр ететін, табиғаттан механиканы көруге, машиналық динамизмнен органиканы сезінуге итермелейтін шығармалар. Пономарев бұрын мұхиттарды кезген теңізші болған, ол істен шыққан кемелердің үлкен бұрандаларын енді ауаның қозғалысынан қайтадан дірілдетеді, ежелгі жапон қайықтарының дерлік денесіз қаңқаларын теңіз жағасындағы алып айналарға тікелей орнатады, марокко шөлінің шуынан теңіз дүлейін табады, Еуропа астаналарының қалалық су айдындарын әлемдік мұхитқа апаратын порталға айналдырады, табиғат күштерінің тірі мен өлінің қозғалысында қалай өріліп, өнерді дүниеге әкелетінін баяндайды.

Қазіргі заманғы өнерде біртүрлі, әлсіз, сапасыз мазаның үстемдік құрған заманында Пономарев деңгейіндегі, форма мен түспен, қозғалыс пен бейнемен, көлем мен ортамен, металмен, тасмен, әйнекпен, ағашпен, матамен, өзі ойлап тапқан күрделі механизмдер мен конструкциялармен және, әрине, табиғат құбылыстарымен жұмыс істейтін шеберлерді көру шексіз қуантады.

Көрмеде ұсынылған жобалардың арасында Пономаревтің биеннале мен триеннальдердегі, өз кезінде сенсацияға айналған жұмыстары бар. Венеция каналдарында жоғары қалқып шыққан сүңгуір қайық және Лувр алдындағы Тюильри бағының субұрқағында көрінген субмарина, Ұлы пирамидалардың дәл жанында мәңгі айналатын уроборосқа айналған болат кеме қаңқалары, Пушкин мұражайының колоннадасындағы жел көрсеткіштер және басқа да көптеген ғажап, тірі, төлтумa инсталляциялар