Вэйтроста баронесса Трампингтон кездестірген княгиня Радзивиллдің жеке басын анықтау

Жан Элис Баркер, Трампингтон баронессасы, палата лордтарда 37 жыл отырған, өз заманында министр креслосын да иеленген ірі ағылшын саяси қайраткері, өз автобиографиясында мемуарлар тарихындағы ең сүйкімді эпизодтардың бірін баяндайды:.

«Бірнеше ай бұрын мен Вэйтросда апталық азық-түлік алып жүргенімде, өте әдемі, өте талғампаз, ақ шашты кішкентай ханым маған соқтығысты, мен де оған соқтығыстым. Бәрінен кейін мен түсіндіріп айттым: «Тыңдаңызшы! Менің есімім Баронесса Трампингтон, мен соқыр адаммын, сізді көрмедім, мен Блетчлиде болғанмын». Қызғылт шалбар костюм киген, мойнында інжу жіп бар ақ шашты кішкентай ханым: «Мен князь Радзивилл әйелімін және Бейкер-стритте жұмыс істегенмін», деді. Мен дауыстап жібердім: «Бұл жай ғана тамаша!»
Мен Бейкер-стриттің шын мәнінде не екенін білетінмін: онда құпия операциялардың штабы болған, соғыс кезінде барлық 007 агенттерін Францияға жібермес бұрын сол жерде нұсқаған.
- Мен 89 жастамын, - деді князьдің әйелі.
- Мен 90 жастамын, - дедім мен. Осылайша бұрын ешқашан кездеспеген екі кәрі ханым бір-бірін соғыс кезіндегі еңбегімен, Найтсбридждегі Вэйтросда кездесуіміздің кездейсоқ жағдайларымен және әлі тірі екенімізбен құттықтадық».

Трампингтонның өмірбаяны осы шағын әңгімеде қалай шағылысатыны қызық. Барлау мен ұрысқа бейім рухты алып қарасақ та жеткілікті: Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары баронесса барлау қызметінде болып, криптографиямен айналысқан, ал шифрлаушылар кеңсесі Блетчлиде орналасқан еді.

Жан Элис Баркердің кіммен соқтығысқанын анықтау мені нағыз генеалогиялық тергеуге итермеледі, тіпті уақыт пен мерзімдерді салыстыру үшін Радзивиллдер әулетінен шыққан таныс ханыммен телефон арқылы сөйлесуге тура келді.

Біріншіден, Радзивилл қазіргі күні ақсүйектер әулеттерінің ішінде ең аз санды емес екенін айта кету керек: қазір тірі жүрген князь Радзивилл әйелдерінің өзі кемінде 12. Жас жөніндегі айқын өлшемге бірнеше үміткер сәйкес келді, бірақ олардың көпшілігі сипатталған кездесуден әлдеқашан бұрын қайтыс болған. Мысалы, Доминик Райнер Радзивилліңің әйелі Лида (Доминик) Лэйси Бладгуд дәл 1923 жылы туған, бірақ Лида 2008 жылы, яғни суреттелген рандеден 4 жыл бұрын, үстіне Лондонда емес, Римде о дүниелік болды. Жаклин Кеннедидің қарындасы, әйгілі Ли Радзивилл баронессамен дүкенде кездесуі әбден мүмкін еді, бірақ ол 1933 жылы туған, яғни біздің жұмбақ таныс әйелден он жас кіші; есі дұрыс адамның, ал ол анық есті, өзіне артық он жас қосуы екіталай, оның үстіне таныстырудың қажеті жоқ, сөзсіз, осы сәнқой дивасының бейнесі «кішкентай ақ шашты кемпір» сипаттамасына мүлде сәйкес келмейді.

Егер мен дұрыс түсінсем, баронесса Грейс Мария Колинмен кездескен, ол бірінші некесінен кейін князь Радзивилл әйелі деп аталған. Рас, мұнда да бірнеше оғаш жағдай бар: хорват әйелі Колиннің Радзивиллмен некесі 1958 жылы ажырасумен аяқталды, одан кейін ол өзінен 29 жас үлкен, 8 жылдан кейін дүниеден өткен үшінші граф Дадли Виллиам Вардқа тұрмысқа шықты.

Сонда мадам Грейс неге өзін Мария Радзивилл деп таныстыруы мүмкін? 89 жасар әйелдің қылығы деген жауапты есептен шығарсақ, әсіресе оның бірінші жұбайы Станислав Радзивиллдің үшінші әйелі әлі тірі екенін, оның үстіне дәл сол Ли екенін ескерсек, не айтуға болады? Оған жесір графиня Грэнтам деп аталу жай ғана ұнамады деп болжауға бола ма? Біріншіден, ол бәрібір князь Ян Радзивиллдің анасы болатын, екіншіден, князьдік атақ графтық атақтан әлдеқайда жоғары. Айтпақшы, Грейс Коллиннің ең әйгілі фотосуретінде ол дәл қызғылт костюмде.

Грейс 94 жасында, 2016 жылғы 29 желтоқсанда қайтыс болды, ал Баронесса Трампингтон 96 жасында, кеше, 2018 жылғы 26 қарашада дүниеден өтті.