1919 жылы Марина Цветаева өзінің алыс болашақтағы жанкүйеріне арнап «Саған — жүз жылдан кейін» деген өлең жазды
1919 жылы Марина Цветаева өзінің алыс болашақтағы жанкүйеріне арнап «Саған — жүз жылдан кейін» деген өлең жазды. Өткір де лирикалық, мұңды да көтеріңкі. «Дос! Іздеме мені! Басқа сән! Мені қарттар да еске алмайды». Осы ерекше үндеу-өлеңде Цветаева өзінен көп жылдар кейін дүниеге келуі тиіс адамның аузына өзінен басқа барлық әйелдерге деген ұрсу мен менсінбеушілікті салып қойғандай. Соңында мынадай сөздер бар: «Бәрі мақтады! Қызғылт көйлекті Ешкім сыйламады!»
Ал Цветаеваға қызғылт көйлекті кім сыйлауы керек еді? Ол XIX ғасырдың соңындағы адам, ол кезде әлі қандай да бір ережелер бар болатын. Ал мақтаған кім, дәл қандай достар екені де қызық. Оның өлеңдеріне сүйсінген әйелдер туралы сөз болып отырғаны неғайбыл. Әрі «достар» деген сөз ер адамдарға меңзейтін сияқты.
Басқа бір өлеңінде оның «раушан гүлге толы алжапқышы» бар. Раушан символикасы өте қарапайым, ол туралы айтудың өзі жалықтырады. Сонда оның өлеңдеріне тамсанған ер адамдар оған «қызғылт көйлекті» сыйлауы керек болып шығады. Ал раушан ешқандай да неке емес еді. Тігіншілік өнердің шедеврін сыйға алуды оның қаламайтыны да айқын.
Бәрі мақтады, нені мақтады? Өлеңдерін, таланты. Бірақ ешкім не ұсынбады? Айталық, махаббатты. Бәрі сүйсінеді, ал өз махаббатын раушан гүл секілді ишарамен көрсетуді ешкім қаламайды.
Ол біреудің қызғылт көйлек сыйлайтынын күтіп отырған жоқ, ол басқа нәрсені күтеді. Негізінде мұнда талант пен интеллекттің, және ер адамдармен, айталық, ескіше қарым-қатынас жасау тілегінің арақатынасы туралы мәселе қойылады. Ал Цветаева, бәрібір азғантай финдесьекль, өзін сүйгенін қалайды. Және бұл «көйлек» енді басқа ешнәрсемен, не гардеробты толықтырумен, не құрмет белгісіндегі сыйлықтар табыстаумен байланысты емес, тек сүйілуге деген тілекпен ғана байланысты, тіпті қайтыс болғаннан кейін жүз жыл өтсе де.
