Шанхайдағы ең танымал еврей діни оқу орындарының бірі – Мир иешиваның шәкірттері

1815 жылы Ресей империясының Мир өңірінде, қазіргі Беларусь аумағында құрылған Мир иешивасы еврей діни білімінің қалыптасуында шешуші рөл атқарды. Атауында Мир сөзі әлі күнге дейін сақталғанымен, «иешивалар иешивасы» аталған бұл мектеп Беларусьтен алдымен Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Полтаваға көшті, кейін қысқа мерзімге қайта оралды, ал 1920-1930 жылдардағы баяу өрбіген өркендеу мен дүниежүзілік танылу дәуірі екі соғыстың арасындағы қысқа демалыс қана болып шықты.

1939 жылы иешива Вильноға, 1940 жылы Жапонияға, 1941 жылы Шанхайға көшті, онда ол 1947 жылға дейін жұмыс істеді. Егер Вильно батыстан да, шығыстан да келген қуғын-сүргіннен қашудың күтілетін әрі жақын нүктесі болса, Жапонияға күтпеген бағыт алу таңсық жайт болды. Алайда парадтардың гүрілі естілген, үнсіз өртеніп жатқан Еуропада бас сауғалайтын жер қалмаған еді. Көшудің өзі қызықты оқиғалар тізбегімен байланысты: иешиваның бүкіл ұжымына жүздеген Жапония визасының берілуінің өзі неге тұрады, ал олар алдымен Кеңес Одағын Қиыр Шығысқа дейін кесіп өтуі керек болатын...

Соғыстан кейінгі жылдары Мир иешивасы екіге бөлінді: бірі Бруклинде, екіншісі Иерусалимде қалды.