Тургенев тырысқақтан қатты қорқатын және өз хаттарында оның жаңа өршулеріне жиі назар аударатын, Париждегі және басқа еуропалық қалалардағы жағдайды егжей-тегжейлі сипаттап, Ресейдегі істерге қызығатын, адамдардың шыбындай қырылып жатқанын байқап, бұлбұлд
Тургенев тырысқақтан қатты қорқатын және өз хаттарында оның жаңа өршулеріне жиі назар аударатын, Париждегі және басқа еуропалық қалалардағы жағдайды егжей-тегжейлі сипаттап, Ресейдегі істерге қызығатын, адамдардың шыбындай қырылып жатқанын байқап, бұлбұлдардың тырысқақпен ауырмайтыны және жалпы күйзеліс кезінде өз әндерімен қуанта алатыны қандай жақсы екенін ойлайтын. Бірде ол Герценнің үйінде түнеп қалып, өзі ауырып қалды да, науқасты өте ауыр көтеріп, о дүниеге аттана жаздады. Бұл туралы Тургеневтің Полина Виардоға жазған хатында өте қызықты бір көрініс бар:
«Тырысқаққа келсек, егер батылым барса... Е, не де болса, батылым барсын. Сонымен, бұл дерт кезінде ішекті көп мәрте шаюдың жасалатыны сізге белгілі болсын. Франция деген осы көңілді елде мұны әдетте егде әйелдер жасайды. Міне, күтушім өз міндетін атқаруға дайын болғанда, мен оған «құрсағымды ашқанда», үлкен таңырқағаным сол, белгілі құстың қатқыл үшкір тұмсығының орнына оның саусақ енгізіп жатқанын сезіндім... Таңырқап, тіпті қорқып, тез есімді жидым. "Сіз онда не істеп жатырсыз, мейірімді ханым?" -- "Ах, мейірімді мырза, мен әрқашан осыдан бастаймын: көзім жеткілікті жақсы көрмейді". Ақыры маған оған жарық түсіріп беруге тура келді... Бұл өте қиын болды... қолымды оның басын айналдыра орауға мәжбүр болдым... Міне, көрініс дегенің осы!»
