Владимир Набоков өшпенділіктен айықтырған күлкі және болашақ тирандарға қарсы жазбалар туралы

..Күлкі, шындығында, мені құтқарып қалды. Жеккөрушілік пен үмітсіздіктің барлық сатысынан өтіп, мен күлкілі нәрсенің алақандағыдай анық көрінетін биікке жеттім. Қарқылдап күліп, мен емделіп кеттім, «тамағындағы ірің пуделътің күлкілі қулығын көріп жарылып кеткен» анекдоттағы еркек сияқты. Жазбаларымды қайта оқып отырып, оны қорқынышты етіп көрсетпек болып, тек күлкілі етіп шығарғанымды көремін, әрі оны дәл осы арқылы, ескі сыннан өткен тәсілмен жазалағанымды да. Өзімнің әбігер туындыма беретін бағам қаншалықты қарапайым болса да, бірақ оның шебер қаламнан шыққанын ішкі бір дауыс айтып тұрғандай. Әдеби айла-шарғыдан қашық, бірақ жылдар бойы менің қаһарлы тыныштығымда қорытылған сөздерге толы болған мен, басқа біреу шеберлік пен қиялға жүгінетін жерде шынайылық пен сезімнің тереңдігін таңдадым. Бұл бір төгілген бата, бір сиқыр, сондықтан енді құлдықты кез келген адам сиқырлап кетіре алады. Мен ғажайыпқа сенемін. Бұл жазбалар маған беймәлім бір жолмен адамдарға жетеді деп сенемін: бүгін де, ертең де емес, әлемнің қазба жұмыстарымен айналысуға бір күн бос уақыты табылатын алыс бір кезде, бүгінгілерден кем күлкілі емес жаңа бөгде қиындықтар қарсаңында. Ал кім білсін... кездейсоқ еңбегім мәңгі өлмес болып, ғасырлар бойы серік болуы, кейде қудаланып, кейде мадақталып, жиі қауіпті, бірақ әрдайым пайдалы болуы мүмкін деп ойлаймын. Ал мен, «сүйексіз көлеңке», ұмытылған ұйқысыз түндерімнің жемісі келешектегі тирандарға, жолбарысқұмар әлдекімдерге, адамды қинайтын есуастарға қарсы ұзақ уақыт бойы құпия дәрі болып қызмет етсе, қуанар едім.

Владимир Набоков. Берлин, 1936 жыл