Салтыков-Щедрин «Манетт Саломонды» оқығаннан кейін Золя мен Гонкур туралы 1875 жылғы хатында

Салтыков-Щедрин Некрасовқа 1875 жылғы 14 қарашада жазған хатында:.

«Гонкур тамаша жазады…. Золяның Гонкурлар туралы мақаласы өте жақсы… Золяның су тасқыны туралы хабарламасы шаштың өзін тік тұрғызатын дүние. Тұтас үрейлі драма…. Золямен іс бітпей қалса, Гонкурды шақырған пайдалы болар еді деп ойлар едім, фельетонға емес, оған ол қабілетсіз, романын берсін».

Салтыков-Щедрин П. В. Анненковке 1875 жылғы 20 қарашада жазған хатында:

«Жуырда Гонкурдың «Манетт Саломонын» оқып шықтым, көзім жаңа ашылғандай болды. Золяны да, Гонкурды да жек көріп кеттім… Диккенс, Рабле және басқалар бізді тірі бейнелермен бетпе-бет қояды, ал мыналар, жалқаулар… бізді психологиямен сыйлайды… Енді менің көзімше Золяның барлық шығармасынан тек «Париждің қарыны» ғана бар. Психология дегеніңіз еркін нәрсе: оны қалай тізсең де, не жеткізбейсің, не асырып жібересің. Сөйтіп қисық, кесілген жүз шығады, адам емес, компрачикос».

Көзі ашылды, Құдайға шүкір!