«Авраам Линкольн мен ІІ Александрдың қол алысуы», Сивцев Вражектегі «Бурганов үйі» мұражайының алдындағы саябаққа орнатылған мүсін
Бұл кездесу шындығында ешқашан болмаса да, көпшілік осы екі билеушінің ұқсастығын атап өтеді, ал АҚШ-тың бұрынғы конгрессмені Джеймс Саймингтон оларды «кездесуге жазылмаған, бірақ рухы жақын достар» деп атады.
Ескерткіш 2011 жылы жасалып, «Патша мен президент: ІІ Александр және Авраам Линкольн. Азат етуші және эмансипатор» көрмесінде алғаш рет көрсетілді. Ресейдегі крепостнойлық құқық пен АҚШ-тағы құлдық дерлік бір мезгілде жойылды: бізде 1862 жылы, оларда 1865 жылы. Және ІІ Александр крепостнойлық құқықты жою қажеттігі туралы алғашқы таққа отыру сөздерінің бірінде айтқан, таққа отырғанына үшінші жыл толғанда, яғни 1857 жылы, крепостной шаруаларды босату реформасын дайындауды бастау туралы рескрипт шығарды. Линкольн бүлікші штаттардағы құлдарды тәркілеу және оларды азат ету туралы алдын ала жариялауды билігінің екінші жылында, 1862 жылы шығарды.
Линкольн мен ІІ Александр жүргізген реформалардың рухы жағынан жақын болып қана қоймай, хат алысып та тұрды. Мәселен, Линкольн Ресей императорына былай деп жазды:
«Қымбатты досым, бірлік пен бостандық үшін күрестің осы ауыр заманында Ресейдегі шаруаларды азат етуге бағытталған батыл әрекеттеріңіз үшін Сізге терең алғыс пен құрметімді білдіргім келеді. Осындай тарихи реформаларды жүргізудегі Сіздің қайсарлығыңыз бен табандылығыңыз бостандықты сүйетін бүкіл адамзат отбасына күшті үлгі болып отыр. Сіздің жомарттығыңыз бен әділдікке ұмтылысыңыз бәрімізді бостандық пен теңдік жолындағы күреске жігерлендіреді. Ең шынайы тілектермен және достық құрметпен, Авраам Линкольн».
ІІ Александр өз кезегінде Линкольннің АҚШ-тағы Азамат соғысы кезеңінде кездесіп отырған ауыр сынақтарына ортақтасып, Солтүстікті қолдады, оның ішінде американ порттарына әскери эскадралар жіберу арқылы да қолдады, сондай-ақ Штаттардың тәуелсіздіктің 80 жылында қол жеткізген барлық прогресін құртқан Азамат соғысының басталғанына өкінетінін білдірді.
Іс жүзінде бұл АҚШ пен Ресей арасындағы қарым-қатынас тіпті Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегіден де жақсы болған тарихи кезең еді.
