1893 жылғы құда түсу кешіне шақыру және XIX ғасырдағы Ресейдегі неке келісімі рәсімі

1893 жылғы 10 қаңтардағы құда түсу тойына орай өткен балға және кешкі дастарханға шақыру.

ХІХ ғасырдағы Ресейде «сговор» деп күйеу мен қалыңдықтың ата-аналары балаларының некесі туралы түпкілікті келісімге келетін рәсімді атаған. Сговор сваттықтан, яғни сваттар күйеу жігіттің атынан жасайтын алғашқы ұсыныстан кейін келіп, шіркеудегі некеге тұруға дейін өткізілетін.

Владимир Даль «Тірі ұлтүрік тілінің түсіндірме сөздігінде» сговорды «үйлену рәсімі, қол соғысу, ата-аналардың балаларының некесіне келісімі және істі шешетін сөз» деп анықтаған. Қол соғысу («рукобитье») деп әкелер немесе сваттар жасалған келісімнің белгісі ретінде бір-бірінің қолын қағып, ұрып жіберетін әдетті атаған. Халық арасында бұл рәсім «пропой» немесе «запой» деп те аталған, өйткені келісім ортақ қонақасымен және шарappen бекітілетін.

Сговорда тараптар басты практикалық мәселелерді шешетін. Олар қалыңдықтың күйеуінің отбасына әкелетін мүлкі мен ақшасы, яғни жасауы туралы, сондай-ақ үйлену тойының шығыны туралы келісетін. Егер тараптар шарттарға келіспесе, үйлену тойы бұзылып кетуі мүмкін еді.

Этнограф Александр Терещенко «Орыс халқының тұрмысы» кітабында сговор дастарханын былай сипаттаған:

«Күйеу жігіт пен қалыңдық қатар отырады. Айналма тостағанмен қонақтар сыйланады, ал жастар бір-біріне қарап қояды».

Терещенко рәсімнің маңызын «Әрбір сговор үйлену тойының бастамасы» деген сөздермен атап көрсетеді. Сговордан кейін күйеу мен қалыңдық жиірек кездесуге құқық алатын.

Қауқарлы қала отбасыларында сговор сәнді қабылдауға айналатын. Александр Островский 1849 жылы аяқтаған көпес Большов туралы комедиясында осындай қабылдау туралы арманды асыл тектіге тұрмысқа шығуды қалаған көпестің қызы Липочканың аузына салған:

«Көз алдыма елестетемін: кенет маған әскери адам құда түседі, кенет бізде салтанатты сговор болады, барлық жерде шамдар жанып тұр, ақ қолғап киген официанттар жүр...»