«Шәкірттерінің жұмыстарын қарағанда ол көбіне қысқа-қысқа, үзік-үзік сөйлейтін: «Басы кішкентай», «Қолы дұрыс салынбаған»...

«Шәкірттерінің жұмыстарын қарағанда ол көбіне қысқа-қысқа, үзік-үзік сөйлейтін: «Басы кішкентай», «Қолы дұрыс салынбаған»... Неге кішкентай, неге дұрыс емес екенін Репин әдетте түсіндірмейтін, шәкірттерінің өздері түсінуін талап ететін. Бірақ кейде ол өте егжей-тегжейлі және таңғаларлықтай салмақты етіп түсіндіретін минуттар да болатын», - деп еске алады өзінің ұстазы Илья Репинді суретші Николай Яковлевич Борисов.

«Жаңа Иерусалим» мұражайында жаңа ауқымды көрме - «Шебер Репин» ашылды. Көрме ұлы суретшіні ұстаз бейнесі арқылы ашады.

Экспозицияда Репин шәкірттерінің жұмыстары қойылған. Суретші Анна Остроумова-Лебедева Илья Ефимовичтің шеберханасында оқыған курстастарының есімдерін естелігінде келтіреді: «Шай ішуге, жиналып отыруға бізде тас баспалдақтың етегінде, дәліздің соңында бөлек бөлме болатын. Курстастарымнан Сомовты, Федоровты, Малявинді, Щербиновскийді, Розановты, Бобровскийді, Богатыревті, Шмаровты, Шретерді, Ландезенді есімде сақтағанмын. Грабарь мен Кардовский Мюнхенде Ашбэнің қолында оқып жүріп, бізге тек келіп-кетіп тұратын».

Көрме Репиннің студенттері, шәкірттері, кіші замандастары мен достарының жадындағы жарқын репиндік эпизодтарды баяндайды: Дмитрий Кардовский Репиннің қарда тұрған ақ боз аттың қалай сарыға айналатынын көрсеткенін есте сақтаған, Бенуа Репиннің оның туысының портретін қалай салғанын еске алады: ол бәрін табиғатқа зейін қоюға арнап, үлгісімен әңгімеге түспеген. Александр Куренной мен Петр Мясоедов Репиннің Мясоедов салған ІІ Николайдың портретін пейзаж қылқаламдарымен қалай жөндегенінен әсерде қалған, сонда ол әзілдеп, ІІІ Александр шығып жатыр деген. Әрине, Репин мен оның тәрбиеленушісі Валентин Серов арасындағы саяси себептен туған қақтығыс ерекше орын алады: Қанды жексенбіден кейін Серов Академия президенті, ұлы князь Владимир Александровичті кінәлап, Академиядан шығып кетті, ал Репин кінәлаған жоқ. Репинді ерекше қырынан көрсететін тағы бір оқиға: шәкірті Малявиннің «Әйелдер» картинасы академиялық талапқа толық сай емес деп танылғанда, оны қорғау үшін күрес болған. Ал Исаак Бродский Репин сөккенде кемшіліктерді түзетуге өзі де белсене қатысатынын, тіпті түнде сәтсіз жасалған жерлерді өз қолымен өшіріп тастай алатынын еске алады.