Реставрация саласын қорғау жөніндегі кәсіби қауымдастықтардың ашық хаттары туралы өте жаңа емес екі жаңалық көңіл қайғыртады
Біріншісі мәдениет министрі Ольга Любимова мен президенттің мәдениет жөніндегі кеңесшісі Владимир Толстойдың атына жолданған. Онда мәдени мұра объектілерін сақтау саласының мамандары (бұл, айтпақшы, онсыз да белгілі) саладағы жағдайдың апатты әрі дағдарысты екенін хабарлап, оны «заңнамалық және құрылымдық өзгерістердің салдарынан, негізінде, қирап қалған» деп атайды. Тарих және мәдениет ескерткіштерін «реставрациялау» деп аталатын нәрсенің төңірегінде соңғы кезде қанша жанжал болғанын өздеріңіз де білесіздер: дәл қазір заңнамалық және құқықтық деңгейде «ғылыми реставрация» ұғымының орнына «жөндеу-реставрация жұмыстары» деген термин қойылып жатыр. Бұл, жалпы алғанда, реставрацияның мәні мен мақсатын бұрмалап, оның міндеттерін жұмыстың өзін орындау барысында және мәдениет объектілерінің одан әрі жұмыс істеуінде тек коммерциялық пайда табуға бағыттайды, ал тарихи келбетті сақтау басым міндет болудан қалады.
Екінші хатты 300-ден астам сәулетші мен реставратор президентке жолдаған: мамандар Құрылыс министрлігінің реставрация жұмыстарын құрылысшылардың қарамағына беруді көздейтін заң жобасына назар аударуды сұрайды. Реставрация жұмыстарын құрылыс саласындағы бір тапсырысшыға беру, негізінде, біріктіруге келмейтін реставрация мен құрылысты біріктіру деген сөз. Осы барыста реставрация жұмыстары жай ғана жаңа үлгіде салынған жаңа құрылыстармен ауыстырылып, тарихи мазмұн толық жоғалады. Мамандар реставрацияны бейінді Мәдениет министрлігінің қарамағында қалдыру қажет деп санайды: оның барлық кемшілігіне қарамастан, бұл саланы іс жүзінде жойып жіберетін Құрылыс министрлігіне беруден гөрі құтқарушырақ.
