Жаңа келген

Жаңа келген. Иван Богданов, 1893 жыл

Мас етікші шәкірт баланы тәрбиелеп жатыр. Көрермен қолөнерші көмекшілерінің басынан өткен сұмдықтарды тек болжай алады: ата-аналары жақсы тұрмыс іздеп, балаларын тәрбиелеуге әртүрлі шеберлерге беріп жіберетін. Ал суретшіге бұл құлаққағыс емес: Иван Богданов өзі тігінші отбасында өсіп, осы тап адамдарының арасында болған.

Бақытсыз шәкірттердің өмірін Чехов сипаттайды. «Ванька» әңгімесінде тоғыз жасар бала «ауылдағы атасына» хат жазады:

Кеше мені сабады. Қожайын шашымнан сүйреп аулаға шығарып, былғарыны тігетін қайыс бауымен сабады, өйткені мен олардың баласын бесікте тербетіп, байқаусызда ұйықтап қалдым. Ал аптаның басында қожайынша майшабақты тазалауды бұйырды, мен құйрығынан бастадым, сонда ол майшабақты алып, оның тұмсығымен менің бетіме тықпалады. Шәкірттер менен күледі, мені кабакқа арақ әкелуге жібереді және қожайындардың қиярын ұрлатады, ал қожайын қолына не түссе, соны-мен ұрады. Ал тамақ деген мүлде жоқ. Таңертең нан береді, түсте ботқа, кешке қайтадан нан, ал шай не қаймақ сорпа болса, оны қожайындар өздері жалмап жейді. Ал маған дәлізде жатуды бұйырады, олардың баласы жылағанда мен мүлде ұйықтамаймын, бесікті тербетемін. Қымбатты атажан, құдайшылық жасап, мені осыдан үйге, ауылға алып кет, менде мүлде шама жоқ... Аяғыңа жығылып тағзым етемін және мәңгі Құдайға жалбарынып тұрамын, мені осыдан алып кет, әйтпесе өліп кетемін...