Дантедегі Тозақ, Чистилище және Жұмақ құрылымы мен жандардың шеңберлер бойынша орналасуы

Данте Алигьеридің «Құдіретті комедиясы» мәтініне сәйкес Тозақтың, Чистилищенің және Жұмақтың құрылымының кейбір шамамен алынған сұлбалары.

Тозақ: 9 шеңбер. Чистилище: 6 шеңбер және Алдыңғы чистилищенің 3 шеңбері. Жұмақ: 9 деңгей. Тозақта түпсіз қараңғылық, Лимбіде жарымжарық. Чистилищеде күн мен түн. Жұмақта күн.

Жоғарғы Тозақ пен Төменгі Тозақты Дит қаласының темір қабырғасы бөліп тұрады. Жоғарғы Тозақта, 1-5 шеңберлерде, өзін-өзі тыя алмағаны, қарынқұмарлығы, сараңдығы, нәпсіқұмарлығы, ашушаңдығы, ысырапшылдығы үшін жазаға тартылған күнәһарлардың жандары жатыр. Төменгі Тозақта, 6-9 шеңберлерде, саналы түрде жасаған зұлымдығы, зорлық-зомбылығы, алдауы мен сатқындығы үшін жазаланғандар жатыр. Тозақтың бірінші шеңбері Лимб. Лимбіде Аристотель, Гомер, Гораций, Овидий, Платон, Демокрит, Мәсіх келгенге дейін өмір сүрген көптеген философтар, ғалымдар, данышпандар бар.

6-шеңберде: отты табыттардағы тәрік етушілер. 7-шеңбер 6-шеңберден терең құламен бөлінген. 7-шеңберде құдайға тіл тигізушілер мен жақынына да, өзіне де зорлық жасаушылар, қанішер тиландар кентаврлардың қарауында қызыл қайнап жатқан суда піседі, өзін-өзі өлтіргендер ағашқа айналған, олардың бұтақтарын гарпиялар шоқиды, құдайға тіл тигізушілерді отты жаңбырдың жалыны жалмайды. 8-шеңбер 9 Зұлым Жарықтан тұрады. 8-шеңбер жарда орналасқан, бұл жарға Флегетон өзені құлайды, Данте Вергилиймен бірге 8-шеңберге адам жүзді айдаһар Гериондың арқасымен түседі. Мұнда алдаушылар, жәукемшілер, азғырушылар, парақорлар, жалған көріпкелдер, ұрылар, екіжүзділер, жалған ақша жасаушылар, өтірікшілер, жағымпаздар, жала жабушылар жазаланады. 9-шеңбер Тозақтың өзі түпсіз тұңғиығы. Түбінде Коцит көл-батпағы қатып қалған. Алып Антей Данте мен Вергилийді алақанымен көлдің бетіне көтеріп шығарады. Мұзға туысқандарына, бір ойлыларына, Отанына опасыздық жасағандар қатып қалған. Тозақтың ортасында мұзға қатып қалған, үш ауызды тозақ билеушісі бар, оның ауыздарында Иуда, Брут пен Кассий қинала береді.

Чистилищеде: немқұрайлылар, мақтаншақтар, қызғаншақтар, ашушаңдар, көңілсіздер, сараңдар, ысырапшылдар, қарынқұмарлар, нәпсіқұмарлар.

Көктегі Жұмақта: Айда ақиқат жолындағылар, Меркурийде даңққұмарлар, Марста сенім үшін күрескендер, Венерада сүйіспеншілікке бөленгендердің жандары, Күнде данышпандар, Юпитерде әділдер, Сатурнда ой-толғаныспен өмір сүргендер, Жұлдызды аспанда салтанат құрғандардың жандары және Эмпиреяда Құдайдың өзі.