Жұмсақ айтқанда, халық пен сарай Екатерина Медичидің қайтыс болғаны туралы хабарды екіұдай қабылдады
Жұмсақ айтқанда, халық пен сарай Екатерина Медичидің қайтыс болғаны туралы хабарды екіұдай қабылдады. Міне, бақытсыз кемпір туралы бірнеше қызықты дәйексөз.
«Оның өлімі туралы, тіпті у туралы да неше түрлі сөз айтқандар болды. Мүмкін, солай шығар, мүмкін, олай емес шығар, бірақ ол қайтыс болды, қарғыс пен ашудан өлді», - деп жазды Екатерина Медичидің сарай өмірін жазған шежіреші Пьер де Бурдейль Брантом.
«Патшайымның денесі королдің бұйрығымен жарылды, оның өкпесі зақымданған, қанға толған, сол жағында іріңдігі бар екен. Мәйіт бальзамдалып, қорғасын табытқа салынды, ол өз кезегінде ағаш табыттың ішіне түсірілді. Сосын жиналған халыққа патшайымды көруге мүмкіндік берді: оның денесіне сарайдан табылған ең әдемі алтын киімдердің бәрін кигізіп, жатын бөлмеден қабылдау залына көшірді. Қаралы киімдегі көптеген ханымдар көптеген шам қоршаған мәйіттің жанында қалды, ал францисканшы әкейлер түні бойы псалмдар оқыды», - осындай хабарлама қалдырды папа легаты.
«Ол өзі сияқты дөңгелек әрі семіз әйелге лайық жақсы өмір сүрді. Тәбеті жақсы болды, тамақты да тамаша ішіп-жеді. Бірақ парижділер оны лотарингиялық князьдердің өліміне себепші болды, келісімін берді деп шешті. Егер оның денесін Парижге әкеліп, Сен-Дениде, өмірінде өзіне және өзінің марқұм күйеуі королға арнап салдырған Валуа часовнясының көркем қабырында жерлейтін болса, оны қоқыс үйіндісіне немесе өзенге тастаймыз деп айтты», - патшайымның өліміне қоғамның көзқарасын осылай сипаттады XVI ғасырдағы француз өмірі туралы атақты естеліктердің авторы, жазушы-мемуарист Пьер де Л’Этуаль.
Немесе уағызшы Гинестрдің мына сөзі: «Ол көп жақсылық та, жамандық та жасады. Бүгін таңдау жасау өте қиын: католик шіркеуі өте жаман өмір сүрген, жиі ересьті қолдаған, ал өмірінің соңында, айтуларынша, біздің әділ одағымызды жақтап, біздің игі князьдеріміздің өлімімен келіспеген адам үшін дұға етуге тиіс пе? Сондықтан сізге айтайын: егер кездейсоқ, мейірімділікпен оны pater дұғаларымен, Құдіреті шексіз Жаратқан, немесе Құдай Анасы, Мария, қуан деп еске алсаңыздар, бұл оған қолдан келгенше септігін тигізер, мұны өз талқыларыңызға қалдырамын».
Біреулер королді ананың өліміне селқостығы үшін айыптады: «Ол әлі соңғы demin шығарып үлгермеген еді, ал ол қазірдің өзінде шіріген еттен артық қызықтырмай қалды».
Патшайымның жерленуін өз естеліктерінде Этьен Паскье сипаттады: «Рас, мәйіт нашар бальзамдалған екен, бірнеше күннен кейін одан жағымсыз иіс шыға бастады, ал король кеткен соң, оны түннің ортасында жерлеуге тура келді; күмбездің астына емес, олар жоқ еді, тікелей жерге, біздің ең ұсақ пенделеріміз сияқты; тіпті шіркеудің оның сонда жатқанын көрсететін ешқандай белгі жоқ жеріне».
