Дидроның «Рамоның жиені» шығармасынан үзінді және Париждегі ескерткіш тарихы

Әдепті адамның жоқшылықта қаза тауып, қаскөйдің сән-салтанатта шомылып жүргенін көрген кезде, өзіме-өзім сұрақ қоямын: біз осы дүниені не қылдық? Қылмысты тізгіндеу үшін заңдар ойлап таптық, бірақ сол заңдардың өзі, қылмыскер бай болса, оны қорғайды. Шындықты дәріптейміз, бірақ өтірікті қуамыз, өйткені өтірік пайда әкеледі. Ақымақтықты мазақ етеміз, бірақ сол ақымақтықтың өзі бізді асырайды, біз оның алдында бас иеміз. Қайсымыз, мырза, екіжүзді емеспіз, аз да болса? Тек ештеңе қаламайтын, ештеңеден қорықпайтын және ештеңесі жоқ адам ғана.

Дени Дидро, «Рамоның жиені».

Парижде Дидроға арналған ескерткіш 1886 жылы, философтың қайтыс болғанына жүз жыл толар қарсаңында, Еркін ойшылдар комитетінің бастамасымен орнатылды. 1940-жылдары оны Сен-Бенуа көшесінен Сен-Жермен бульварына көшірді. Ескерткіштің авторы: Жан Готерен.

Дидро ескерткішінің бағы жанды: Парижді басып алу кезінде оны балқытып жіберген жоқ, ал Вольтердің, Руссоның, Гюгоның, Беранженің, Шекспирдің, Диогеннің, Ламартиннің, Золяның және тағы да бірнеше ондаған көрнекті адамның ескерткіштері балқытылды.