Князь Николай Юсупов және Архангельское оранжереяларындағы померанец ағаштары
Архангельское мен Версальдің ешқандай ортақтығы жоқ деп жазғанымда, аздап қателескен екенмін. Князь Николай Борисович Юсупов, шоқындырылған тұңғыш Юсупов Абдул-Мурзаның (шоқынғанда Дмитрий Сеюшевич) шөбересі, ал Абдул-Мурза XVI ғасырдың басында өмір сүрген Ноғай Ордасының билеуші сұлтаны, әулет негізін салушы Юсуфтың шөбересі болатын, міне, сол князь Николай Борисович Юсупов Голицындардан жүз мың рубльге сатып алынған Архангельскоені керемет байытты, оның үстіне тек көркемдік құндылықтармен және сәулеттік сәнді шешімдермен ғана емес, бақ өсімдіктерімен де байытты.
Николай Борисовичтің тұсында оранжереяларда екі мың померанец ағашы пайда болды, олардың біреуі 400 жасар еді және Разумовскийден 3000 рубльге, яғни мүліктің құнының 3% бағасына сатып алынған. Ағаш шынымен де бірегей еді, оған теңдес тек екі ежелгі померанец қана болды, екеуі де Версальдің оранжереясында өсетін.
Оранжереялардың өзі, айтпақшы, мұнда әлі Голицындар тұсында, иелік ағаштан салынған боярлық ғимараттардан тұрған кезде-ақ пайда болған және сол кезде-ақ бүкіл әлемнен жиналған ғажайып өсімдіктерді сыйдырған. Қазір голицындық және юсуповтық оранжереялардың орнында жасанды ташпен безелген талғамсыз екі алып құрылыс көкжиекке қарай көтеріліп тұр, олар, сірә, оранжереяларға жапсарлас салынған бұрынғы үш қабатты тұрғын үй жапсарлары болса керек.
