Ресей мен Еуропада қызанақ XVIII ғасыр мен XIX ғасыр басында тосын жаңалық болды
Көріп отырғаныңыздай, XIX ғасырдың бірінші жартысында қызанақ Ресейде әлі де таңсық болған, сондықтан оны қалай өсіретінін ғана емес, қалай тамаққа пайдаланатынын да түсіндіру қажет еді. Ол кезде қызанақты еуропалық үлгімен «ғашықтық алмасы» немесе «махаббат алмасы» деп атаған: Еуропада қызанақты «махаббат алмасы» деп әлдеқашан, XVI ғасырда-ақ атап кеткен, өйткені оны жақсы афродизиак дейтін қате пікір қалыптасқан еді.
Қызанақты орыс жерінде XVIII ғасырдың соңында өсіре бастады, бірақ негізінен оңтүстікте: Астраханьнан Таврида мен Кавказға дейін, не болмаса бөлме жағдайында сәндік өсімдік ретінде. Сол жылдары қызанақты Ұлы Екатерина да ұнатты, ол өзінің дастарханына Италиядан «махаббат алмаларын» жеткізіп тұруды сұраған.
Дегенмен көптеген еуропалық елдерде қызанаққа XVIII ғасырдың өзінде-ақ тек сәндік дақыл ретінде қарады, ал XIX ғасыр басындағы ботаникалық сөздіктерде қызанақтың жемісі тамаққа жарайтынын, оны тұздықтар мен тағамалдарға қолданатынын түсіндіріп жазу қажет болды.
