«Жас ұрпақтың бұл жарқын жастардың, гвардия қатарынан шыққан, текті тегінің, байлығының еркелерінің, өз қонақ бөлмелерін мен алтын үйінділерін тастап, талап етуге кеткендердің бүкіл ұлылығын, бүкіл күшін түсінуге көрегендігі, такті, жүрегі жетпеді…
Бұл адамдардың білімі, бос уақыты және қамсыздығы бар жалғыз тапта пайда болғанына ашулану мағынасыз. Егер бұл «князьдер, бояриндер, воеводалар», бұл статс-секретарьлар мен полковниктер рухани аштықтан бірінші болып оянбай, оларды дене аштығы оятқанша күтсе, онда мұңшыл да мазасыз Рудиндер ғана емес, өзінің «ерік пен білімнің бірлігінде» мәңгілік тыныштық тапқан Базаровтар да болмас еді. Ал орнында әскери дәрігер болар еді: ол солдаттарды азық-түлік пен дәріден ұрлап, қинап өлтірер еді де, Кирсановтың приказчигіне таяққа жығылған шаруалардың табиғи өлімі туралы куәлік сатар еді. Немесе арақтан көзі ашылмайтын парақор повытчик болар еді: шаруалардан төртжартыларды жұлып алып, губерния бастығы, оның жоғары мәртебелігі Кирсановқа шинель мен калошын ұсынар еді. Оның үстіне, крепостной құрылысқа Өлімші соққы да болмас еді, билік деген ауыр қабыршақтың астында еңбек етіп, императорлық горностайларды да, помещиктің көлденең тігісті халатын да іріте беретін ештеңе де болмас еді.
Бақыт сол, қожайындық қыңырлары тазы иттер мен қызметшілер ұстаудан, үйде зорлық пен сабаудан, Петербургте жағымпаздықтан тұратын адамдардың қасынан «қыңырлары» олардың қолынан таяқты жұлып алып, кеңдікке қол жеткізуден тұратын адамдар табылды. Ол кеңдік алыстағы аң аулау даласындағы жігіттік емес, ақыл мен адам өмірінің кеңдігі еді. Бұл қыңырдың олар үшін маңызды іс, құштарлық болғанын олар дарға асылу арқылы, каторгада дәлелдеді... отыз жылдан кейін Сібірден оралу арқылы дәлелдеді».
Александр Герцен
