Герцен 1855 жылғы хатында ІІ Александрдан сөз бостандығын және крепостнойлық құқықты жоюды сұрайды
Мырза патшам, орыс сөзіне бостандық беріңіз. Біздің ақылымыз тар, ойымыз кеңістіктің жетіспеуінен кеудемізді уландырады, цензура кісенінде налиды. Бізге еркін сөз беріңіз... әлемге де, өз жұртымызға да айтар сөзіміз бар.
< >
Ресейден крепостнойлық жағдайдың ұятты дағын жуып кетіңіз, бауырларымыздың арқасындағы көгерген іздерді, адамды менсінбеудің сол сұмдық таңбаларын жазыңыз.
< >
Біздің қаншалықты аз нәрсеге қанағат етуге бейім екенімізді ұялып айтамын; біз сіз де басқалар сияқты әділдігіне сәл де күмәнданбайтын нәрселерді қалаймыз...
Герценнің ІІ Александрға жазған хатынан, 1855 жылғы 10 наурыз.
Ал, шындығында, өзгергені аз. Өте аз. Тек Александр Николаевич сияқты өте сыпайы патшаны есептемегенде
