Чехов «Шие бағындағы» Гаев репликасындағы пачули иісі және оның ықтимал мағынасы

ГАЕВ. Бір кездері біз сенімен, сіңлім, дәл осы бөлмеде ұйықтаушы едік, ал енді мен елу бір жастамын, қызық болғанда...
ЛОПАХИН. Иә, уақыт өтіп жатыр.
ГАЕВ. Кімді?
ЛОПАХИН. Уақыт, дейім, өтіп жатыр.
ГАЕВ. Ал мына жерден пачули иісі шығады.

«Шие бағындағы» осы «пачулиді», логикаға бармай-ақ, әдетте Гаев жағымсыз иісті сипаттағысы келген деп түсіндіреді. Тағы бір нұсқаны да кездестірдім: пачули иісі күйені үркітуге байланысты, XIX ғасырдың екінші жартысында Еуропаға жеткен үнді кашемир тоқымасына деген сәнге меңзейді дейді. Кейбіреулер тіпті пачулидің хош иісімен шкафтарды жәндіктерден сақтаған әжелерін ойдан шығарып-еске түсіре бастайды.

Жоқ, Чехов, әрине, бұл туралы жазған жоқ. Ғасыр басында «Пачули» әтірін жезөкшелер қолданатын: арзан, өте тұрақты тәтті шөпті иісі бар бұл әтір қандай да бір себептермен жезөкшелердің міндетті аксессуарына айналған, мүмкін, маған айтып жүргеніндей, пачули афродизиак саналатындықтан шығар.

Гаевтың репликасынан кейін Аня кенеттен: «мен ұйықтауға барайын» дейтіні сондықтан, өйткені бұл сөз қорлағандай естілді, ал бөлмедегі иістің тым жирен тәттілігінен емес.

Жалпы, сіздердің әжелеріңіздің бойынан қалай екенін білмеймін, ал менің әжелерімнен пачули иісі шықпайтын