Князь Юсупов байлығы және Потемкин жиендерінің мұрасы

ІІ Екатеринаның сүйіктісі, Мәскеу мен Санкт-Петербургтің губернаторының ұлы князь Николай Борисович Юсупов сондай бай болғандықтан, Ресейдің барлық дерлік губерниясында шашырап жатқан өз мүліктерінің бәрін жатқа білмейтін. Сондықтан одан пәлен уезде жері бар-жоғын сұрағанда, ол шағын кітапшадағы арнайы тізілімге үңілуге мәжбүр болатын.

Дегенмен өз заманының ең есте сақтау қабілеті нашар байы ол емес еді. Оның жеңгесі графиня Браницкая өзінің нағашысы әрі ғашығы Григорий Потемкиннен сонша үлкен дәулет мұра етіп алғандықтан, оны санап шыға алмай, тек 28 миллионнан сәл астам болар деп болжайтын. Аса мәртебелі князьдің әпкесі Марфа Александровнаның қыздары, туған Энгельгард апалы-сіңлілері, бәрі де Потемкиннің сүйіктілері болған, оның өлімінен кейін жылжымайтын мүлікті, кәсіпорындарды, әшекейлер мен өзге де құндылықтарды айтпағанда, әрқайсысы қолма-қол 18 миллионнан алды деп есептеледі. Осы апалы-сіңлілердің кенжесі Татьяна Васильевна екінші некесінде Юсуповқа тұрмысқа шықты.

Жалпы, Ресейде әлі күнге дейін байып кетудің Мәскеу градоначальнигі болудан, парақордан мұра алудан, билеушінің сүйіктісі немесе олигархтың ғашығы болудан артық жолы жоқ, тек осылардың бәрін қатар атқару ғана одан да тиімді болар