І Николайдың І Александрдың перзентсіздігі және императордың дерті туралы болжамдар
Болашақ император І Николай өзінің жұбайы Александра Федоровнаның қызы Мариямен жүкті болуына байланысты І Александр туралы былай деп жазған: «Мемлекет басшысы біздің отбасылық бақытымызды қуана көріп тұрғанын айта бастады... Өзі бұл бақытты ешқашан білмегенін, жастық шағында болған қатынасы үшін өзін кінәлайтынын; өзі де, ағасы Константин Павлович те бұл бақытты жастайынан бағалай білетіндей тәрбие алмағанын; соның салдарынан екеуінің де өздері мойындай алатындай бала көрмегенін, ал бұл сезім оған ең ауыры екенін айтты».
Николай Александрдың қандай да бір қатынастан жұқтырған венериялық ауруына меңзейді деп есептеледі. Императордың некесінің баласыз қалуының себебі дәл осы ауру деген пікір бар. Алайда өзі Елизавета Алексеевнаның ауыр жүктіліктері мен қыздарының қазасын әкесіне қарсы қастандыққа қатысқаны үшін Құдайдың жазасы деп санаған. Ал Николай жанама түрде жазатын Александрдың некеден тыс балаларына келсек, сөз императордан Мария Антоновна Нарышкинадан туған делінетін Зинаида, София және Эммануил туралы болуы мүмкін.
