Руслан мен бастың шайқасы

Руслан мен бастың шайқасы. Николай Ге, Иван Крамской.

Ойланып келе жатыр біздің Руслан,
Көреді: түнгі тұман арасынан
Алыстан қарауытады алып төбе,
Және бір қорқынышты нәрсе пысылдайды.
Ол төбеге жақындап, жақындап келеді, естиді:
Ғажайып төбе тыныс алып тұрғандай.
Руслан тыңдап, қарайды
Қорықпай, көңілі тыныш күйде;
Бірақ мойнын бұрап, қорқақ құлағын қайшылап,
Ат тіреніп, діріл қағады,
Қасарысқан басын шайқайды,
Және жалы тікірейіп кетті.
Кенет төбе, бұлтсыз айдың сәулесімен
Тұманда бозғылт жарқырап,
Айқындалады; ержүрек князь қарайды,
Және алдында ғажап көреді.
Бояу мен сөзді табар ма едім?
Алдында тірі бас тұр.
Алып көздерін ұйқы басқан;
Қауырсынды дулығасын тербеп, пысылдайды,
Және қараңғы биіктегі қауырсындар
Көлеңкедей желбіреп жүреді.
Өзінің сұсты сұлулығымен
Қапырық даланың үстінде көтеріліп,
Үнсіздікпен қоршалған,
Атсыз шөлдің күзетшісі,
Русланның алдында тұр ол
Сұсты да тұманды алып болып.
Қайран қалып, ол
Жұмбақ түсті бұзғысы келеді.
Керемет жанды жақыннан қарап,
Басты айналып өтті
Және мұрнының алдында үнсіз тоқтады;
Найзамен танауын қытықтайды,
Ал бас бүркеңдеп, есінеп,
Көзін ашты да, түшкірді…
Құйын көтерілді, дала дірілдеді,
Шаң бұрқ етті; кірпіктен, мұртынан,
Қасынан жапалақтар үйірі ұшып кетті;
Үнсіз тоғайлар оянды,
Жаңғырық түшкірді, пысық ат
Кісінеп, секіріп, шетке шықты,
Батырдың өзі әрең ер үстінде қалды,
Және артынан гүрілдеген дауыс шықты:
«Қайда барасың, ақылсыз батыр?
Кері қайт, мен әзілдеспеймін!
Бетсізді қас қағымда жұтып қоямын!»
Руслан менсінбей бұрылып қарады,
Тізгінмен атын тоқтатты
Және паң түрмен жымиды.
«Менен не қалайсың? —
Қабағын түйіп, бас айқайлады,
Міне, тағдыр маған қонақ жіберді!
Тыңда, жөніңе кет!
Мен ұйықтағым келеді, қазір түн ғой,
Қош бол!»

Жолма-жол аударма

А.С.Пушкин, «Руслан мен Людмила»