Мәскеу облысы Истра ауданындағы немістерден азат етілген ауылдағы баспанасыз тұрғындар, 1941 жылғы желтоқсан
Аркадий Шайхеттің фотосы.
Мәскеу облысындағы жағдай ерекше болды: жаулап алу қысқа болды, немістер кейбір аудандарды небәрі бірнеше ай ғана, 1941 жылғы қарашадан 1942 жылғы қаңтарға дейін ұстады. Бұл оккупация жылдар бойы созылып, жүйелі жазалау операцияларымен қатар жүрген Беларусь немесе Смоленск өңірі емес.
Неміс әскерлері шегініп бара жатып, ауылдарды «күйдірілген жер» тактикасы аясында әдейі өртеп отырды. Сонымен бірге Сталиннің 1941 жылғы 17 қарашадағы бұйрығы да немістерді паналайтын жерден айыру үшін майдан алды белдеуіндегі елді мекендерді өртеуді белгілеген болатын.
Жалпыкеңестік статистика мынадай: соғыс жылдарында КСРО-да 1710 қала мен қала типті кент және 70 мыңнан астам ауыл толық немесе ішінара қиратылып, өртелді
