Байронның Рим мен Колизей туралы сөздері және «Чайльд-Гарольдтың қажылығы» жолдары
Байрон Рим Колизейіне 1817 жылы барды, сол кезде қирандылар әлі қалың өсімдікке және тұтас гүл кілеміне толық көмкерілген еді.
Ол бұл туралы былай деп жазды: «Мен тамаша Римде бірнеше күн өткіздім және Римге тәнтімін. Жалпы алғанда, Рим, ежелгісі де, жаңасы да, Грециядан артық. Константинопольден де, дүниедегі бәрінен де, ең болмағанда мен көргеннің бәрінен артық. Ал Колизей, Пантеон, әулие Петр соборы, Ватикан, Палатин және т.б., және т.б. туралы айтсақ, оларды сипаттау мүмкін емес: оларды көру керек».
Кейінірек Байрон Колизейді «Чайльд-Гарольд қажылығында» еске алды:
Колизей орнында тұрған шақта,
Ұлы Рим да орнында тұрады,
Бірақ Колизей құласа, Рим де құлайды,
Ал Рим жоғалған күні әлем де құлайды.
Жолма-жол аударма