Суретші Борис Кустодиев Мәскеудегі Пасха, Кремль соборлары және қоңырау үні туралы
«Ал Пасханың бірінші күні, сол ұлы қуанышты түннен кейін, Кремльге барсаң, онда күнге қыздырынып, күннің көзінде қажы-зиярат етушілер отырып демалып жатады. Қызыл-қызғылт боялған жұмыртқаларының қабығын аршиды, боялған қабықтар айналада шашылып жатады, және бұл жаңа ғана бой көрсете бастаған жап-жас жасыл шөппен қалай да жарасып тұрады: қызыл мен жасыл ғой, үйлесім ғой. Сол қабықтар әлі есімде. Мұның бәрі күн астында. Күнсіз көре алмаймын.
Кейін қабықтарын әдемілеп жинап алады, қоқыс қалмайды. Ал демалып болған соң, тұрып, собордан Успен, Благовещен, Архангел соборларына барады, алтын торлы Құтқарушыға, Ұлы Иван қоңырау мұнарасының астындағы Иоанн Лествичникке, Вознесенский монастырьға, Чудовқа, Константин мен Еленаға, «Күтпеген қуаныш» иконасына барады, бұл бәрі Кремльде. Содан кейін Иверскаяға, одан әрі, әрі қарай Мәскеудің киелі жерлеріне барады, өйткені Мәскеу олармен толы еді. Қандай әсерлі, бұның ішінде қандай таза жүрек бар. Ғажап, тамаша!
Ал шіркеулерде Страстная аптасының жүректі тебірентетін қайғылы әуендерінен кейін бәрі бірден өзгереді, бірден қуаныш, думан, дерлік билеуге жетелейтін речитативтер. Ән-мадақтардың сөздерінде де: «Халайық, қуаныңдар» деп айтылады. Расында, жаман ауа райлы Пасхалар да болған шығар, бірақ менің есімде бұл сақталмаған. Әрқашан тек күн есімде.
Бүкіл Қасиетті апта бойы таңнан кешкі намазға дейін алтын күмбезді Мәскеу көңілді қоңырау үнімен шырқайды. Ал көктем, көктемнің өзі де сыңғырлап, шаттанып тұр, қандай кез, қандай ғажайып! Мұның бәрін айтып жеткізуге бола ма! Менде сөз де жоқ... Жанымда көктем қоңыраулары, әлі күнге дейін сезінемін.
Николай Мокрыйда, Голикидегі Покровта, Листыдағы Троицада, Капелькидегі Николада, Толмачидегі Николада, Курьи Ножкидегі Николада, Пыжидегі Николада, Могильцыдағы Успенияда, Плотникидегі Николада, Болвановкадағы Николада, Кадашидегі Воскресенияда, Дербеновкадағы Николада, Бордағы Спаста қоңырау соғады.
Және барлық жерде, барлық жерде, қырық қырқдың бәрінен көңілді қоңырау үні».
Суретші Борис Михайлович Кустодиевтің естеліктерінен
