Чарльз Диккенс «Американдық жазбаларында» кешкі ойын-сауық пен баспасөз туралы
Мұнда ешқандай ойын-сауық жоқ па екен? Неге жоқ болсын, бар. Анау, жолдың арғы бетінде дәріс залы тұр, одан жарық шоқтары төгіліп жатыр, сосын аптасына үш рет, тіпті одан да жиі әйелдерге арналған кешкі құдайға құлшылықтар өтеді. Жас джентльмендерге арналған кеңсе, дүкен және бар бар; соңғысы, мына терезелерден үңіліп көрсеңіз, лық толы екеніне көзіңіз жетеді. Тарс! Мұз жаратын балғаның сарт еткен дыбысы, коктейль шайқалғанда ұсақталған мұз кесектерінің бір стақаннан екінші стақанға ауысқандағы сергітетін сыбдыры. Ешқандай ойын-сауық жоқ па? Сонда сіздіңше, қалпақтары мен аяқтары небір алуан түрлі, күтпеген қалыптарға түскен мына сигар сорғыштар мен күшті ішімдік жұтқыштар не істеп отыр, ойын-сауық құрып отырған жоқ па? Ал мына мезгілінен бұрын ержеткен қыртақтардың бүкіл көшеге айқайлайтын, жергілікті тұрғындар ұқыптылықпен тігіп жинап отыратын елу газеті ше, ол да ойын-сауық емес пе? Оның өзі әлдебір сұйылтылған, сулы-сулы ойын-сауық емес: сізге қою, берік материал ұсынылады. Мұнда жала жабудан да, қорлаудан да жиіркенбейді; Испаниядағы Ақсақ шайтан сияқты жеке үйлердің төбесін ашып тастайды; * делдалдық жасап, түрлі-түрлі жаман бейімділіктің дамуына жол беріп, ашқарақ қарындардың ең тойымсызын асығыс құрастырылған өтіріктермен толтырады; әрбір қоғам қайраткерінің әрекеттерін ең төмен, ең жиіркенішті себептермен түсіндіреді; саясаттың қимылсыз, жараланған денесінен таза ниетпен, адал ойменен жақындаған кез келген самариялықты үркітіп жібереді; айқай-шу мен ысқырық арасында, қол шапалақтаудың күркірі астында мыңдаған лас қол сахнаға нағыз жыландар мен ең жексұрын жыртқыштарды шығарады. Ал сіз ойын-сауық жоқ дейсіз!
Чарльз Диккенс, Американдық жазбалар, 1843
