1941 жылғы «Леди Ева» фильміндегі жыландар туралы ойдан шығарылған кітап және Фрейдке меңзеу

Жыландар қажет пе? Хьюго Марцдитц

Дәл осындай атаумен шыққан кітапты 1941 жылғы «Леди Ева» фильмінің басты кейіпкері, миллиондардың мұрагері Чарльз Пайк Оңтүстік Америкадан келе жатқан мұхит лайнерінің барында оқиды.

Ол джунглиде бір жыл бойы жыландарды зерттеп жүрген. Сахнаның абсурдтығы да осында: жыландарды табиғи ортасында бақылаған серпентолог олардың қажет екенін-қажет еместігін әлі түсінбей қойған ба?

Не болмаса әңгіме мүлде жыландар жайында емес пе? Камера кері шегініп, жас зерттеушінің Оңтүстік Америка ормандарынан әлдеқайда қауіпті ортаға түскенін көреміз: ол оның байлығына аңсары ауған жыртқыш аңшы әйелдердің қоршауында отыр. Алайда ол оларға мән бермейді. Өйткені оның алдында әзірге бір сұрақ ашық тұр: жыландар қажет пе?

Бұл атаумен ешқашан кітап шықпағаны, сценарий авторы оны сюжетке ойдан шығарып енгізгені қызықты, бірақ меңзеуді шешу қиын емес: 30-жылдары Is Sex Necessary? («Жыныстық қатынас қажет пе?») деген басылым біршама танымал болған. Ал бай биологтың әйелдермен қарым-қатынаста ебедейсіз екеніне, джунглидегі бір жыл ішінде олар туралы бәрін ұмытып қалғанын мойындағанына назар аударсақ, шешу жолы тапсырмаға толық сәйкес келеді.

Бірақ одан да тапқыры мынау: автор бізді сілтейтін нақты жинақтың өзі де өзіндік бір меңзеу немесе пародия болған, яғни Фрейдтің еңбектеріне және фрейдтік жыныстық теориямен қатар жүрген мәтіндерге жасалған мазақ еді.

Сондықтан лентаға онша орынды емес секілді жыландардың кіргізілуі кездейсоқ емес. Мәселен, карта алаяғы Джин Чарльзбен бөлмесінде оңаша қалғанда оны шошытатын жылан. Қорықпағанда қайтсін, Амазонияда бір жыл өткен адамның бөлмесі ғой! Джулия Робертспен түскен «Қашқын қалыңдықты» еске түсіріңіз? Оның әжесі де қыз жыландардан қатты қорқады, сондықтан қашады деп есептеген.

Бір көріністе жыландың террариумнан қашып шығып, төсекте байқалуы да, содан кейін оның екінші рет аталмауы да кездейсоқ емес. Жылан атылмай қалған мылтыққа айналады, бәлкім Чарльздың мылтығы сияқты: ол, сүйкімді алаяқ әйелдің үш мәрте азғырған аңқау жігіті, соңғы көріністе де олардың байланысын шынайы түрде аяқтамайды.

Ол кітапты жай ғана оқып бітірмеген, сондықтан жыландардың, олар әйелдің символы болсын, әлде анағұрлым айқын фрейдтік ұқсастықтар болсын, қажет екеніне сенімді емес.